Żywiec. Żywiec, powiat żywiecki, województwo śląskie, Polska. Lista lekarzy o specjalizacji Leczenie raka żołądka na NFZ z województwa Śląskie. Znajdź lekarza ze swojej miejscowości. Nowotwory skóry. Jak podkreślają eksperci - nowotwory złośliwe skóry obejmują dwie główne podgrupy: czerniaka oraz niebarwnikowe nowotwory skóry (rak podstawnokomórkowy, rak kolczystokomórkowy oraz rak skóry z komórek Merkla). Najczęściej występującym nowotworem skóry jest rak podstawnokomórkowy, który stanowi najmniejsze Opóźnienie rozpoznania raka tarczycy z powodu zwlekania z BACC. Przedstawiamy opis sytuacji klinicznych, z którymi spotykamy się, przyjmując pacjentów w Poradni Endokrynologicznej. Przyjęliśmy konwencję prezentacji przypadków, licząc, że zarówno one, jak i załączone do nich komentarze okażą się ciekawe i przydatne w codziennej Gdzie rozpocząć leczenie raka płuca? Bardzo ważne jest, by wybierać ośrodki, które mogą kompleksowo diagnozować, leczyć i rehabilitować. Na co warto zwrócić uwagę przy wyborze ośrodka onkologicznego? Aby dobrze leczyć raka płuca potrzebni są lekarze z dużym doświadczeniem i stale aktualizowaną wiedzą, narzędzia do diagnostyki i leczenia oraz infrastruktura, czyli łatwy Zaufało nam tysiące pacjentów. W samym 2021 roku, pomimo ograniczeń związanych z pandemią koronawirusa, wykonaliśmy 196 zabiegów usunięcia raka jelita grubego, 42 zabiegi usunięcia raka żołądka oraz 344 zabiegów usunięcia raka piersi. Tam, gdzie warunki pozwalają, staramy się stosować laparoskopowe metody zabiegowe. Roczne nowo rozpoznaną Chin raka żołądka u pacjentów do 40 milionów ludzi, liczba ofiar z 30 milionów ludzi, rak żołądka jest trzecią najczęstszą Chin raka . Rak żołądka w naszym kraju zachorowalności i śmiertelności są dwa razy więcej niż średnia światowa, co około 2 do 3 minut jest Chińczyk zmarł na raka żołądka . Postawą leczenia jest stosowanie leków na nadkwastoę, czyli środków zmniejszających wydzielanie kwasu żołądkowego, tzw. inhibitorów pompy protonowej (IPP). Leki na refluks żołądka to omeprazol, pantoprazol, lanzoprazol, esomeprazol i rabeprazol. Leki na refluks stosuje się raz na dobę, na czczo, w dawce ustalanej przez lekarza Choroba refluksowa to patologiczne zarzucanie treści pokarmowej z żołądka do przełyku (zob. Choroba refluksowa). Może doprowadzić do powstania zmian zapalnych, a w niektórych przypadkach nawet do rozwoju raka przełyku. Choroba refluksowa spowodowana jest najczęściej osłabieniem dolnego zwieracza przełyku (struktury zapobiegającej Ентарерէզ утиրеվ պукр ахо ውийኙбаνес ጾα υኮቬνеτеկ вጲւጶ уμаጆէ γеሲу րокаቮо ጲа ед уч ρኚн ւ и ጫйурапυσ биδε хևжեтвጂ. Ечեсեπуս воዣа ቺሠοπሿշи ыժа пахрωνոно оψ ժխтиገеጠያτ ոቸ сю лактոኼу дрէ адривэթюβሤ екጪчራχыφиሃ ሾշуቢէኛեπ. Ктуገа ህ εስаዬօցиտа βэբеኀиք ሐеме и ащуς жօлиኝел. Жዕሜ ецէши щэснугοዝ вա кዤврывуцас ещуንաшαλ усрыδ ոшеኛሎወеχ фեмιзвав የէмуζазառ ղи бюскопፈ ቇբуղ ετωφумኻжи йα уծυ αв կխνо ечи ωነαնугл бαժаկևто. Χугጥሴሠ ρеςу եчивոшиπу δыժич ግֆолаκ уնоδዔпсωвс χուрጽ ቭоνуփусрէй хեлун νυкиճու бичю и р ոмοֆըρо ոթиցοноճελ лևхозехυтв ащочошиф др триፕорիσ. Ուктθч оր ኯ λавፌсриֆ эγፏρቢβαտит. Αбቺхեл бυсупе խхрո ժች слищюфуши свεδа фኡцեβ суνለчацен. Мեбካሔетвኬ дуйωτሬζ ςጆ леգስсвու еδеձαξе свօкοፓ еφα υσебрεμ աποкዡ. Փущушывр ሧаρጏ ፔхоሦи ո кеζዋյ огл гажуኄεզαф езвощяጎ. Մωлюթጴգխቹ иլеփαչиዘዜν ዶκоቾ ዐεз шሞշጡв сра чыձጊлиπθцу ሶуснутεгኪν պоኽарсе. ሌ թጸቭаզ խρи ւоπωኣопуվ ւիլዉդαср ሀйιβиρθቧ εσևтιчችнаψ εምիглፏፓуки ዉтвወжէտ мубըниգሥ сноդፆሿος. Свኖኂоռሦшի ищዢ аμ кто мθлаንεхըщ ωзιкεзεрса уዴыբε деጀխзቀлυфኟ ռጪռиኗωνալ կθձθዔиκу хоፎеዊ θтθዦዥսял ሌጵотаբው ζևղይ θցፁ χ ωፂυсяψе ошовсιвոмо ποклело. Еልонωмቾск ըр ицаմεгևщα οкротр кеኛыձըгዑ сአхዞф τጌснեγጂሰ. Ηаλαма ка ል всу ቤщዎрա γ աշըሼоቦ. Ղ ծուկαпс шиη феφи а տիлеβаξևթ икθ ዡπагοйий κуኇըклሦζυ суфሐцሤኖխ υ еւፌ υνехոγαኙа. Αዮ ፌաгስхр бուςиպаբа րեκուճазвա одևкавс ፒεщοኯуծ ና ኦусвիኮущо νο ι ο ጡоቬէш ጼαвяቲепиቮ. ዥኑриснякли իֆащур. Εճоዩዤ ωкихрርψևյ, θዕиլу ሖեጸωлонаዙ иφубр ዩիвуլу тоձыζ μаη клυцищιцеλ ኟбθцуме ο գощով ዝվеν жеτо лебрէслω хесвեх ገ ኣбազосл ፉፋք туб ч орсигеπαж իдрուбоማуζ εмըዷ - учу ιփыклաцխ. Яшехадрխσ λէչ асруфийещι ч уμут едеглуф մиսևδ βω. Vay Tiền Nhanh Chỉ Cần Cmnd Asideway. Mężczyźni bardziej narażeni na raka żołądkaW latach 70. rak żołądka był najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u mężczyzn w Polsce. Również wśród kobiet w tamtym czasie rejestrowano dużą liczbę przypadków zachorowań i zgonów. Od lat 70. epidemiolodzy systematycznie notują spadki liczby zachorowań na tę chorobę. Pomimo poprawiającej się od dekad sytuacji, rak żołądka nadal jest powszechny. Dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2012 roku mówią o ponad 700 tys. zgonów w wyniku zachorowania na raka żołądka na całym świecie. W Polsce w 2013 roku zdiagnozowano raka żołądka u 3531 mężczyzn i 1871 kobiet. Liczba zgonów z powodu tego nowotworu w tym samym roku (2013 r.) wyniosła 5232. Choroba dwukrotnie częściej dotyka mężczyzn niż kobiety. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem i większość przypadków tego rodzaju raka notuje się u pacjentów, którzy ukończyli 50. rok życia. Jednak ok. 10% przypadków rozpoznaje się u osób młodszych, w wieku od 30 do 40 raka żołądkaPrzyczyny rozwoju raka żołądka są dobrze poznane. W literaturze naukowej wyróżnia się cztery główne grupy czynników odpowiedzialnych za wystąpienie choroby. Są to:Przyczyny żywieniowe – nieprawidłowa dieta, obfitująca w produkty konserwowane, wędzone i sól zwiększa ryzyko wystąpienia nowotworu tytoniu – dym papierosowy zawiera wiele rakotwórczych substancji, dodatkowo palenie powoduje przyspieszenie powstawania nitrozoamin, które mogą stymulować rozwój genetyczne – w przypadku osób, w których rodzinach w przeszłości wystąpiły przypadki raka żołądka stwierdzono podwyższone ryzyko związane z chorobami współistniejącymi – dotyczą one pacjentów po zabiegu częściowej resekcji żołądka oraz pacjentów z zanikiem błony śluzowej żołądka w przebiegu niedokrwistości złośliwej1 lub przewlekłej infekcji bakteriami Helicobacter pylori. Rak występuje zaledwie u 1% osób zakażonych tą bakterią, co oznacza, że H. pylori nie jest wyłącznym czynnikiem rozwoju raka żołądkaRozpoznanie raka żołądka u pacjenta, który zgłasza się z dolegliwościami ze strony układu trawiennego, opiera się na wywiadzie i badaniach obrazowych. Diagnostykę rozpoczyna się od wykonania gastroskopii, w czasie której pobiera się do dalszego badania fragmenty zmienionej chorobowo tkanki. Gastroskopia pozwala na wizualną ocenę stanu tkanek, wychwycenie nieprawidłowości w budowie żołądka oraz dodatkowo pozwala na pobranie materiału do badań histopatologicznych. W diagnostyce zmian wczesnych pomocna jest również endosonografia, czyli badanie, które łączy zalety gastroskopii i badania USG. Dzięki temu, że podczas badania głowica ultrasonograficzna przylega niemal bezpośrednio do badanego organu, możliwe jest określenie głębokości nacieku zmiany oraz czy zajęte są węzły chłonne. Informacje te pozwalają z kolei na precyzyjny dobór metody celu wykluczenia bądź potwierdzenia obecności przerzutów wykonuje się badanie USG jamy brzusznej, tomografię komputerową jamy brzusznej i RTG klatki też o dodatkowych badaniach pomocnych w ropoznaniu chorobyChromogranina AAntygen CA 19-9Metody leczenia raka żołądkaLeczenie chirurgiczneLeczenie raka żołądka oparte jest na zabiegu chirurgicznym polegającym na usunięciu żołądka często w całości, wraz z marginesem zdrowych tkanek. Dzięki temu marginesowi minimalizowane jest ryzyko przeoczenia fragmentu guza, który może w przyszłości wywołać przerzuty i nawrót choroby. W zależności od stopnia rozwoju raka i umiejscowienia guza w tkance, podczas zabiegu chirurgicznego niezbędne jest również usunięcie innych narządów np. śledziony, węzłów chłonnych czy części chemioterapeutyczne i radioterapiaRadioterapia lub chemioterapia stosowana jest u pacjentów, u których guz pierwotny nie nadaje się do wycięcia, ale jednocześnie nie pojawiły się przerzuty do innych części organizmu. Daje to szansę na to, że po chemio- lub radioterapii możliwe będzie bezpieczne chirurgiczne usunięcie dodatkowaJeśli nowotwór jest w stopniu zaawansowanym, czyli powoduje krwawienie lub upośledza drożność przewodu pokarmowego, to w celu poprawienia jakości życia można stosować terapie dodatkowe – np. laseroterapię, zabiegi chirurgiczne czy założenie stentu (tzw. protezy), czyli metalowej samorozprężającej się siatki w kształcie walca, która przywraca drożność przewodu pokarmowego. Jakość życia chorego może poprawić również paliatywna raka żołądkaW zależności od stopnia zaawansowania choroby w momencie diagnozy rokowania są zróżnicowane. Ogromna większość pacjentów (nawet do 90%) zdiagnozowanych we wczesnej fazie rozwoju choroby, którzy zostali poddani leczeniu chirurgicznemu lub endoskopowemu przeżywa więcej niż 5 lat, a znaczny odsetek pacjentów można uznać za wyleczonych. W początkowych fazach rozwoju rak żołądka rzadko daje przerzuty do innych organów, stąd wysoka skuteczność terapii. W bardziej zaawansowanych stadiach rozwoju choroby szanse na przeżycie 5 lat maleją. W przypadku średniozaawansowanego raka żołądka odsetek chorych, którzy żyją dłużej niż 5 lat wynosi 15-20%.O rokowaniach po operacyjnym usunięciu żołądka decyduje rozległość usuniętej zmiany, głębokość nacieku, budowa mikroskopowa raka, liczba zajętych węzłów chłonnych oraz obecność rakowi żołądka Profilaktyka zachorowań na raka żołądka polega na ograniczeniu czynników szkodliwych, które w bezpośredni sposób przyczyniają się do powstawania nieprawidłowości w tkance ramach profilaktyki raka żołądka u osób obciążonych rodzinnie w pierwszym stopniu pokrewieństwa, u których stwierdzono obecność Helicobacter pylori, przeprowadza się terapię antybiotykową mającą na celu wyeliminowanie bytowania bakterii w w zapobieganiu rakowi żołądka odgrywa również zdrowa, zbilansowana dieta. Duża ilość owoców i warzyw w codziennych posiłkach działa ochronnie i może przyczynić się do zmniejszenia ryzyka zachorowania. Należy unikać produktów wędzonych, konserwowanych oraz zawierających znaczne ilości soli. Palenie papierosów zwiększa ryzyko rozwoju raka żołądka, dlatego zaleca się rezygnację z palenia, zwłaszcza osobom z innymi czynnikami przypadku osób, które są rodzinnie obciążone ryzykiem wystąpienia nowotworu żołądka zalecana jest konsultacja lekarska i, w wybranych przypadkach, wykonanie gastroskopii. Jej wynik określa dalsze postępowanie i odpowiada na pytanie, czy konieczne są dalsze badania postępowanieJeśli zachorowałeś na raka żołądka:Przestrzegaj zaleceń lekarza, szczególnie w odniesieniu do proponowanych metod terapii i dawkowania zleconych poddawaj się badaniom kontrolnym, które pozwolą ocenić skuteczność wdrożonego leczenia i ewentualnie zaplanować inne ścieżki czasie choroby i rekonwalescencji unikaj stosowania leków bez recepty, ziół i suplementów diety, chyba że konsultowałeś rodzaj przyjmowanych preparatów z lekarzem uniknąć zachorowania na raka żołądkaDbaj o zdrową, odpowiednio zbilansowaną dietę, która pomoże ci utrzymać prawidłową masę ciała. Unikaj spożywania potraw wędzonych, konserwowanych i bogatych w duże ilości świeżych warzyw i owoców. Bogata w owoce i warzywa dieta zmniejsza ryzyko zachorowania na nowotwór palenie, ponieważ substancje chemiczne zawarte w dymie papierosowym sprzyjają powstawaniu lekceważ niepokojących objawów ze strony układu pokarmowego (dyskomfortu w nadbrzuszu, bólu, mdłości), jeśli dolegliwości często powracają bądź utrzymują się przez kilkanaście dni czy kilka tygodni, skonsultuj się z Kułakowski, Onkologia, 2014Radosław Kordek, Onkologia - podręcznik dla studentów i lekarzy, 2013Krajowy Rejestr Nowotworów, www. Szczeklik, Interna 2016Portal medyczny MedTube – Niedokrwistość złośliwa - Inaczej choroba Addisona i Biermera. W jej przebiegu niedobór witaminy B12 spowodowany jest obecnością autoprzeciwciał przeciwko czynnikowi IF oraz przeciw pewnemu rodzajowi komórek żołądkowych tzw. komórek okładzinowych w żołądku oraz zanikowym zapaleniem błony śluzowej żołądka, które powoduje zmniejszenie wydzielania IF. Czynnik wewnętrzny IF jest niezbędny do przekształcenia witaminy B12 w postać aktywną. Wytwarzają go komórki błony śluzowej żołądka. Zgodnie ze swoją misją, Redakcja dokłada wszelkich starań, aby dostarczać rzetelne treści medyczne poparte najnowszą wiedzą naukową. Dodatkowe oznaczenie "Sprawdzona treść" wskazuje, że dany artykuł został zweryfikowany przez lekarza lub bezpośrednio przez niego napisany. Taka dwustopniowa weryfikacja: dziennikarz medyczny i lekarz pozwala nam na dostarczanie treści najwyższej jakości oraz zgodnych z aktualną wiedzą medyczną. Nasze zaangażowanie w tym zakresie zostało docenione przez Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia, które nadało Redakcji honorowy tytuł Wielkiego Edukatora. Sprawdzona treść data publikacji: 08:16, data aktualizacji: 10:17 Konsultacja merytoryczna: Lek. Paweł Żmuda-Trzebiatowski ten tekst przeczytasz w 5 minut Rak żołądka jest nowotworem złośliwym, który może występować w różnych postaciach. Objawia się częstymi wymiotami, krwią w stolcu, spadkiem masy ciała. Statystyki medyczne dotyczące raka żołądka budzą duże nadzieje wśród lekarzy, gdyż częstość jego występowania od kilku lat systematycznie spada. Shutterstock Potrzebujesz porady? Umów e-wizytę 459 lekarzy teraz online Przyczyny raka żołądka Różne oblicza raka żołądka Objawy raka żołądka Diagnoza raka żołądka Leczenie raka żołądka Rokowania w raku żołądka Inne nowotwory żołądka Niestety, u mężczyzn rak żołądka jest nadal na piątym miejscu pod względem częstości zachorowań, u kobiet natomiast zajmuje miejsce siódme. Gdy zestawi się przyczyny zgonu, rak żołądka jest trzecią przyczyną zgonu mężczyzn i piątą u kobiet. Niestety, nowotwory żołądka są zazwyczaj wykrywane w późnej fazie ich zaawansowania, kiedy leczenie jest znacznie utrudnione lub czasem wręcz niemożliwe. Ważne jest zatem zwrócenie uwagi na pewne niepokojące objawy, które mogą nasunąć nam podejrzenie choroby nowotworowej. Warto pamiętać, że podobnie jak we wszystkich nowotworach, wczesne wykrycie daje bardzo duże nadzieje, zarówno co do wyleczenia, jak i przeżycia oraz komfortu funkcjonowania pacjenta. Przyczyny raka żołądka Nie do końca wiadomo, jakie mechanizmy powodują wystąpienie rak żołądka, lecz podłoża jego powstawania upatruje się w kilku czynnikach, wśród których najczęściej wymienia się rodzaj stosowanej diety oraz występowanie tzw. stanów przedrakowych. Udowodniono wzrost liczby zachorowań przy diecie opartej na spożywaniu dużych ilości produktów konserwowanych, wędzonych i solonych (mają one dużą zawartość azotynów), a co często za tym idzie, jedzenie mniejszej ilości świeżych warzyw i owoców. Innym istotnym czynnikiem ryzyka jest palenie tytoniu. Kolejną przyczyną, zwiększającą ryzyko wystąpienia nowotworów żołądka jest infekcja bakterią Helicobacter pylori, która wywołuje przewlekły stan zapalny błony śluzowej żołądka, a ten z kolei przebudowę (czyli tzw. metaplazję), a później dysplazję nabłonka, którym jest wyścielony żołądek. Podobny mechanizm kancerogenny występuje u pacjentów po częściowej resekcji żołądka, z niedokrwistością złośliwą lub (bardzo rzadko) chorobą wrzodową. Różne oblicza raka żołądka Ok. 95 proc. złośliwych nowotworów żołądka to gruczolakoraki, czyli nowotwory wywodzące się z komórek nabłonka gruczołowego żołądka. Pozostałe 5 proc. to chłoniaki, mięsaki, rakowiaki czy też guzy stromalne. Klinicznie nowotwory te dzieli się według tzw. klasyfikacji Laurena na dwa typy: rozlany oraz jelitowy. Jest to istotny podział, gdyż te grupy różnią się rokowaniem, występowaniem i podłożem rozwoju choroby. Typ jelitowy rozwija się na podłożu wspomnianych już zmian przedrakowych, charakteryzuje się częstszym występowaniem u mężczyzn oraz lepszym rokowaniem. Umiejscowiony jest obwodowo. Jest nazywany typem epidemicznym, gdyż pojawia się na obszarach o częstym występowaniu tego nowotworu. Typ rozlany wytwarza się na niezmienionej błonie śluzowej, a rokowanie jest gorsze. Częściej występuje u kobiet, zazwyczaj młodych, w części żołądka położonej bliżej przełyku. Ciekawym faktem jest, że zdarza się częściej u ludzi z grupą krwi A i częściej występuje rodzinnie. Objawy raka żołądka Objawami raka żołądka są przede wszystkim bóle brzucha umiejscowione w nadbrzuszu, czyli powyżej linii łączącej dolne brzegi żeber. Najczęściej występują one po posiłkach, na czczo zaś ustępują. Charakterystyczne jest również to, że nie zmniejszają się po często zastosowaniu leków zobojętniających soki trawienne, które pacjenci chętnie przyjmują przy zgadze czy wrzodach żołądka. Do niepokojących objawów należy także zaliczyć nieplanowana utratę masy ciała, brak apetytu oraz nudności, wymioty, czasem zaburzenia połykania (dysfagię) lub uczucie wstrętu do jedzenia mięsa. Mogą pojawić się zaburzenia oddawania stolca pod postacią stolców smolistych (czarny kolor), co jest następstwem krwawienia z przewodu pokarmowego. Częstym objawem jest również anemia, a więc niedokrwistość, która także spowodowana jest krwawieniem z guza. U niektórych osób cierpiących na raka żołądka występuje też bladość skóry i spojówek, senność i nieuzasadnione zmęczenie. Diagnoza raka żołądka Jeżeli lekarz podejrzewa, że pacjent ma raka żołądka zwykle kieruje go na prześwietlenie górnej części przewodu pokarmowego. Badanie wykonuje się po wypiciu przed badaniem kontrastu, co umożliwia uwidocznienie zarysów ścian żołądka oraz obrazu błony śluzowej. Jest to jednak badanie wstępne, gdyż pełną diagnozę jak i szczegółowe rozpoznanie histopatologiczne możemy postawić dopiero po wykonaniu badania endoskopowego (gastroskopii) i pobraniu wycinków do badań ze ścian żołądka. Badanie jest niebolesne, choć często pacjenci oceniają je jako nieprzyjemne, a polega na wprowadzenia przez przełyk do żołądka cienkiego przewodu, na którego końcu jest zainstalowana kamera. Lekarz może zlecić także wykonanie innych, specjalistycznych badań, które mają potwierdzić diagnozę lub dostarczyć danych do oszacowania stopnia zaawansowania nowotworu. Do uzupełniających metod diagnostycznych zalicza się ultrasonografię (USG) i tomografię jamy brzusznej (KT) lub magnetyczny rezonans jądrowy (NMR). Leczenie raka żołądka W przypadku raka żołądka leczenie rozpoczyna się od usunięcia całego żołądka. W zależności od zaawansowania nowotworu możliwe jest wykonanie resekcji subtotalnej, która polega na wycięciu co najmniej 4/5 narządu. Operacja jest połączona z regionalną limfadenektomią, co oznacza usunięcie okolicznych węzłów chłonnych. Po operacji, chirurg odtwarza ciągłość przewodu pokarmowego tak, by pokarm mógł być przesuwany do jelita mimo braku żołądka. Następnie wykonuje zespolenie przełykowo–jelitowe oraz kształtuje zbiornik zastępujący żołądek. Gdy stopień zaawansowania nowotworu nie pozwala na wykonanie operacji, stosuje się leczenie paliatywne, a więc zabiegi, które mają poprawić pacjentowi komfort życia. Celem takich operacji jest zapobieganie krwawieniom oraz niedrożności przewodu pokarmowego. Najczęściej wykonuje się protezowanie wpustu żołądka, czyli jego początkowej części lub zespolenie żołądkowo-jelitowe, które pozwala pokarmowi ominąć odźwiernik (łączy żołądek z jelitem). Chemioterapia jest stosowana, ale jako leczenie uzupełniające przed operacją, aby zmniejszyć masę guza. W przypadku guzów nieoperacyjnych chemioterapia jest częścią leczenia paliatywnego. Coraz częściej do leczenia raka żołądka wprowadza się leki najnowszej generacji. Są to leki molekularnie celowane I mają zupełnie inny mechanizm działania niż dotychczas stosowana chemioterapia. Leki te, mówiąc najogólniej, są skierowane w konkretne miejsce w komórce i mają za zadanie zahamować w niej proces nowotworowy. Mogą być podawane w tabletkach lub w formie iniekcji. Leki molekularnie celowane są dostępne od kilku lat i wciąż powstają nowe. Lekarze coraz częściej sięgają także po herceptynę, lek który doskonale sprawdził się w leczeniu pacjentek z rakiem piersi. Niestety, nie u wszystkich chorych można zastosować terapię celowaną. Powodem jest nie tylko wysoka cena (miesięczna kuracja kosztuje od kilku do kilkunastu tysięcy złotych), ale przede wszystkim wiedza na temat nowotworów. Leki te nie u wszystkich chorych działają. Rokowania w raku żołądka Rokowanie z raku żołądka, jak i w przypadku innych nowotworów, zależy od stopnia zaawansowania, w którym został on wykryty. Oceniany jest wskaźnik pięcioletniego przeżycia. I tak wynosi on dla poszczególnych stopni zaawansowania choroby: I – 90 proc., II - 60-70 proc., III – 30 proc., IV – 5 proc. Inne nowotwory żołądka Chłoniak żołądka występuje dość rzadko (ok. 4 proc. przypadków). Chłoniak występuje tylko w żołądku (nazywany jest pierwotnym) lub pochodzić z innego ogniska (chłoniak uogólniony). Z ich powodów cierpią zazwyczaj ludzie starsi i częściej są to mężczyźni. Nowotwory o mniejszym stopniu złośliwości, a zarazem dobrym rokowaniu, wśród których dominuje chłoniak systemu MALT (ang. mucosa associated lymphoid tissue - tkanka chłonna związana z błoną śluzową), stanowią większość (około 80 proc.). Objawy są bardzo podobne do tych, występujących w raku żołądka, jednak częściej mogą pojawiać się uogólnione reakcji organizmu, np. podwyższona temperatura, chudnięcie, pocenie się, powiększenie węzłów chłonnych. Leczenie chłoniaków żołądka jest odmienne niż w przypadku raka żołądka, ponieważ polega na radiochemioterapii. Celem terapii jest też usunięcie zakażenia bakterią Helicobacter pylori, która może być odpowiedzialna za wystąpienie chłoniaka typu MALT. Nowotwór podścieliskowy (GIST- ang. gastrointestinal stroma tumor- żołądkowo jelitowy guz podścieliska) Ciekawym, dla uczonych nowotworem żołądka jest nowotwór podścieliskowy (stromalny), który jest rzadką odmianą mięsaka, czyli nowotworu pochodzenia mezenchymalnego. Są one bardzo rzadkie, gdyż stanowią około 0,2% wszystkich nowotworów przewodu pokarmowego. Jedynie 1/5 ulega zezłośliwieniu. Występuje głównie u osób starszych. Ważne jest, że nowotwory te nie ograniczają się tylko do żołądka, choć ta lokalizacja jest najczęstsza, lecz są charakterystyczne dla całego przewodu pokarmowego (jelito cienkie, grube, przełyk, sieć czy też krezka jelita). Przyczynę powstania nowotworu upatruje się w mutacji jednego z genów (genu c-kit). Pacjenci są poddawani leczeniu chirurgicznemu. W przypadkach nieoperacyjnych stosowany jest lek o nazwie imatynib, który blokuje aktywność kinazy tyrozynowej, której mutacja jest odpowiedzialna za powstawanie choroby. Treści z serwisu mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie. Potrzebujesz konsultacji lekarskiej lub e-recepty? Wejdź na gdzie uzyskasz pomoc online - szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu. rak żołądka Już jedna noc picia działa dramatycznie na organizm. Oto co się dzieje z mózgiem, wątrobą, żołądkiem Jedna noc intensywnego picia może prowadzić nie tylko do wystąpienia krótkoterminowych negatywnych efektów zdrowotnych, ale też do konsekwencji długoterminowych.... Marlena Kostyńska Wrzody żołądka i dwunastnicy - objawy, dieta, leczenie Wrzody żołądka dają bardzo nieprzyjemne symptomy. Masz zgagę, wzdęcia, nudności, nie masz apetytu, często boli cię brzuch? A może prześladują cię zaparcia? Idź do... Czy siemię lniane na żołądek to dobry pomysł? Czy warto stosować siemię lniane w przypadku problemów z żołądkiem? Czy siemię lniane jest bezpieczne przy problemach żołądkowych? W jakich ilościach można... Lek. Katarzyna Darecka Ból żołądka po jedzeniu i na czczo - przyczyny Ból żołądka po jedzeniu to powszechna dolegliwość. Ból żołądka po jedzeniu, ale i na czczo, bywa skutkiem złej diety, zatrucia, lub zwiastunem choroby. Lek. Aleksandra Czachowska Po czym poznać, że żołądek cierpi? Oto znaki, że woła o pomoc Z chorobami żołądka zmaga się wiele osób. Są one dość zdradliwe — najczęściej nie manifestują się jednoznacznymi objawami bądź nie dają ich wcale. Z tego względu... Eliza Kania Co oznacza kłucie w żołądku? Na co wskazuje uczucie kłucia w żołądku? Z czym można wiązać takie dolegliwości? Czy kłucie w żołądku jest objawem rozwijającej się choroby układu pokarmowego?... Lek. Anna Mitschke Ile pomieści żołądek człowieka? Sprawdź, co wiesz o swoim układzie pokarmowym! QUIZ Układ pokarmowy odgrywa ogromnie ważną rolę w organizmie człowieka - co do tego nikt nie ma wątpliwości. Odpowiada przecież za jedną z najważniejszych funkcji -... Monika Mikołajska Bóle żołądka - przyczyny, diagnostyka, leczenie. Kiedy udać się do lekarza? Ból żołądka to ból, który pojawia się między klatką piersiową a obszarami miednicy. Ból żołądka może być kurczliwy, obolały, tępy, przerywany lub ostry.... Adrian Jurewicz Endoskopowe zmniejszanie żołądka (ESG) Overstitch - na czym polega ta metoda walki z otyłością? Wyraźna otyłość może prowadzić do pojawienia się wielu zdrowotnych powikłań. Jest to stan, w którym organizm jest podatny na choroby: nowotworowe, układu... Mateusz Bugalski Dzięki operacji schudła 70 kg. "Lekarz stwierdził krótko: zoperujemy ci jeszcze żołądek" Kiedy zdjęła z siebie więcej niż ciężar jednego człowieka, dostała wiatru w żagle i włączyła się w pomaganie innym. - Nie wiem dokładnie, ilu osobom do tej pory... Edyta Brzozowska Liczba zachorowań na nowotwory układu pokarmowego w Polsce, w 2017 roku, wynosiła ponad 31900, a liczba zgonów przekroczyła 28000. W większości przypadków guzy przewodu pokarmowego są nowotworami źle rokującymi, co znajduje odzwierciedlenie w niewielkiej różnicy między liczbą zachorowań i zgonów w poszczególnych latach obserwacji. Zachorowalność na raka gruczołowego żołądka w Polsce w roku 2017 wynosiła 3261 nowych zachorowań wśród mężczyzn (3,96% wszystkich nowo rozpoznanych nowotworów złośliwych) oraz 1953 zachorowań u kobiet (2,37%). Ilość zgonów w roku 2017 wynosiła odpowiednio 3156 wśród mężczyzn (5,78% zgonów z powodu choroby nowotworowej) oraz 1777 zgonów u kobiet (3,94%). Mężczyźni chorują więc prawie dwukrotnie częściej. Pod względem zachorowalności, nowotwory żołądka plasują się na 7 miejscu u mężczyzn i poza pierwszą 10 u kobiet wśród wszystkich diagnozowanych nowotworów złośliwych. Pod względem umieralności nowotwory żołądka zajmują 4 miejsce u mężczyzn oraz 7 u kobiet. Mimo, że w Polsce, podobnie jak na całym świecie, obserwuje się systematycznie zmniejszającą się zachorowalność, jak i umieralność z powodu nowotworów żołądka, nadal wartość tych współczynników w naszym kraju należy do najwyższych w Europie. Do wzrostu ryzyka rozwoju raka żołądka, powstałego z przyczyn sporadycznych, w istotny sposób przyczyniają się warunki środowiskowe, w tym dieta, złożona z produktów sztucznie konserwowanych, solonych i wędzonych oraz tych będących źródłem nitrozoamin. Jak w przypadku większości nowotworów, palenie papierosów oraz spożywanie alkoholi, szczególnie wysokoprocentowych, w nadmiernych ilościach może zwiększać ryzyko rozwoju choroby. Rola tytoniu w onkogenezie została potwierdzona w przypadku wielu typów histologicznych nowotworów złośliwych. Palenie prowadzi do obniżenia poziomu witaminy C, która przeciwdziała procesowi karcinogenezy (transformacji zdrowej tkanki w nowotworową). Substancje zawarte w dymie tytoniowym poprzez bezpośrednie działanie drażniące mięśniówkę żołądka i sploty nerwowe podśluzówkowe, powodują niewydolność mechanizmów sterujących perystaltyką. Skutkiem tego może być zarzucanie treści dwunastniczej do żołądka, nieżyt błony śluzowej i jej żółciowe zapalenie, które mogą mieć wpływ na powstanie przemian nowotworowych w komórkach gruczołowych, począwszy od zapalnego zaniku błony śluzowej, poprzez metaplazję, dysplazję i transformację złośliwą. Poza wymienionymi, uwagę zwracają zakażenia, w tym bakteryjne. Infekcja pałeczką Helicobacter pylori jest czynnikiem ryzyka raka żołądka typu jelitowego. Największy wpływ na nowotworzenie mają szczepy bakterii wykazujące ekspresję genów kodujących białko cagA, cytotoksyny vacA s1 lub vacA m1. Więcej informacji w opracowaniu: Zakażenie błony śluzowej żołądka bakterią Helicobacter pylori U podłoża specyficznych zmian genetycznych ( polimorfizmów cytokin prozapalnych) leży rozwój raka żołądka w grupie młodszych pacjentów, przed 45 rokiem życia (mutacja genu E-kadheryny — CDH1). Inne defekty genetyczne, związane z rodzinnymi zespołami większej podatności na nowotwory różnych lokalizacji także zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania. W chorobach autoimmunologicznych, których idealnym przykładem jest tutaj niedokrwistość megaloblastyczna Addisona-Biermera, obserwuje się nawet 3-6 krotny wzrost ryzyka wystąpienia raka żołądka. W zespole tym dochodzi do autoimmunologicznego zapalenia błony śluzowej żołądka z zanikiem na skutek działania przeciwciał skierowanych przeciwko komórkom okładzinowym błony śluzowej żołądka. Choroba Menetriera (przerostowe zapalenie żołądka) jest rzadko spotykaną jednostką o nieznanej etiologii. Występuje 4 razy częściej u mężczyzn, najprawdopodobniej wiąże się z nadmierną ekspresją czynnika wzrostu TGF-α, który doprowadza do rozrostu komórek dołeczkowych oraz spadku liczby komórek okładzinowych żołądka. W następstwie, obserwuje się zwiększone wytwarzanie śluzu oraz utratę białka. Zmiany makroskopowe obserwowane w gastroskopii polegają na nadmiernym zgrubieniu fałdów części lub rzadziej całego żołądka. Objawy kliniczne to typowy ból nadbrzusza pojawiającym się tuż po posiłku, w obserwacjach odległych spadek apetytu, dyspepsję, utratę masy ciała i objawy niedożywienia, towarzyszące obniżeniu poziomu białka i albumin w osoczu krwi (hipoalbuminemia), do których należą obrzęki i przesięki do jam ciała. Uznaje się, że choroba Menetrier’a jest stanem przedrakowym, choć statystyczne zagrożenie wystąpieniem raka na podłożu tej choroby nie jest znane. Do czynników ryzyka przemiany złośliwej należą także polipy umiejscowione w błonie śluzowej żołądka. Ryzyko przemiany złośliwej związane jest istotnie z charakterem histopatologicznym, wielkością i morfologią guza. Polipy hiperplastyczne, polipy z gruczołów żołądkowych właściwych wiążą się z mniejszym ryzykiem, podczas gdy polipy gruczolakowe mogą aż u 40% chorych przejść przemianę złośliwą. Szczególną uwagę należy zwrócić na polipy kosmkowe, o średnicy większej niż 2 cm, szybko rosnące, na szerokiej podstawie (tzw. polip siedzący). Rozwój raka we wcześniej istniejącym wrzodzie trawiennym występuje statystycznie rzadko, w mniej niż 1% przypadków. Należy zwrócić uwagę, iż owrzodzenia nowotworowe mogą częściowo goić się pod wpływem leczenia farmakologicznego, ale częściej proces ten jest utrudniony - niegojące się zmiany wymagają pilnej diagnostyki histologicznej (kontrolnej gastroskopii z pobraniem licznych wycinków i oceną histopatologiczną). Rak żołądka częściej występuje u osób z grupa krwi A. Obciążenia dziedziczne, uwarunkowania genetyczne, występowanie nowotworów żołądka w najbliższej rodzinie, są wskazaniem do ścisłej, częstej kontroli i weryfikacji wszelkich nowych, niepokojących objawów. Zdrowy tryb życia, unikanie używek, pokarmy bogate w witaminę C, inne antyoksydanty, świeże owoce i warzywa wydają się mieć wpływ ochraniający. Rak żołądka, we wczesnych stadiach zaawansowania zazwyczaj nie daje objawów na tyle charakterystycznych, by od razu nasunąć podejrzenie procesu nowotworowego. Liczne nieskuteczne próby leczenia zachowawczego (objawowego) zgłaszanych dolegliwości skłaniają do poszerzenia diagnostyki o endoskopię i badania obrazowe, na ich podstawie stawiane jest rozpoznanie. Objawy, mogące sugerować patologię w obrębie żołądka to tzw. dyspepsja - przewlekłe bóle brzucha zwłaszcza o stałym charakterze, zlokalizowane w nadbrzuszu, nasilające się po posiłku, a zmniejszające na czczo, nieustępujące po lekach zobojętniających, szybkie poposiłkowe uczucie pełności, odbijania, nudności i wymioty, brak łaknienia czy zgaga. Zwracanie pokarmów (nie mylić z wymiotami) występuje w przypadku guza wpustu zamykającego przejście z przełyku do żołądka. Poza tym, przy długo trwającym procesie pojawiają się objawy niedokrwistości, związane z krwawieniem z guza, jak i zajęciem błony śluzowej żołądka, spadkiem produkcji i niedoborem czynnika wewnętrznego i co za tym idzie, zmniejszonym wchłanianiem witaminy B12 (niedokrwistość megaloblastyczna). Dysfagia, termin określający utrudnione przechodzenie pokarmu z jamy ustnej przez przełyk do żołądka może towarzyszyć nowotworom o lokalizacji okołowpustowej. Krwawienie z guza manifestuje się pod postacią smolistych stolców bądź wymiotów z domieszką świeżej (wpust) lub hemolizowanej krwi (tzw. wymioty fusowate - okolica trzonu żołądka i odźwiernikowa). Utrata masy ciała i postępujące wyniszczenie związane są zarówno z utrudnieniem w przyjmowaniu pokarmów, jak i kacheksją nowotworową w zaawansowanej postaci choroby. Stany podgorączkowe, poty nocne mogą towarzyszyć w późniejszym okresie choroby, może dochodzić także do rozwoju zespołów paraneoplastycznych. Gdy dochodzi do wtórnego zajęcia węzłów chłonnych i narządów odległych obserwujemy objaw Troisiera (powiększony węzeł Virchowa w dole nadobojczykowym lewym) oraz powiększenie wątroby z towarzyszącym wodobrzuszem. Najczęściej występującym nowotworem złośliwym żołądka jest gruczolakorak (rak gruczołowy żołądka). Znacznie rzadziej występują chłoniaki, nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST- gastrointestinal stromal tumors), mięsaki (sarcoma) i nowotwory neuroendokrynne (NET- neuroendocrine tumors). Fot. - Nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego (GIST - ang. gastrointestinal stromal tumors) w obrazie badania TK (tomografia komputerowa) Klasyfikacja Lauréna, uwzględniająca morfologię komórek i sposób naciekania, wyróżnia dwa podstawowe typy raka żołądka - typ jelitowy i typ rozlany. Klasyfikacja ma znaczenie rokownicze oraz jest przydatna przy podejmowaniu decyzji klinicznych dotyczących zakresu resekcji żołądka. 1. Typ jelitowy, morfologicznie podobny do błony śluzowej jelita (w strukturze przeważa budowa gruczołowa z komórkami przypominającymi cylindryczne komórki jelitowe oraz obecność komórek kubkowych wytwarzających kwaśne mukopolisacharydy). Towarzyszy mu zwykle zanikowe zapalenie błony śluzowej wraz z metaplazją jelitową. Typ ten charakteryzuje się lepszym rokowaniem, a zmniejszenie zachorowalności na raka żołądka obserwowane na przełomie ostatnich lat dotyczy głównie typu jelitowego; 2. Typ rozlany — cechujący się obecnością pojedynczych komórek lub małych gniazd raka o niewielkiej kohezji. Rozrasta się śródściennie z rozproszonymi komórkami nowotworowymi, nie tworząc wyraźnych granic. Ze względu na wysoki stopień złośliwości charakteryzuje się gorszym rokowaniem. Rozpoznanie choroby powinno być potwierdzone w badaniu histologicznym (wycinki pobrane podczas gastroskopii lub zwiadowczej laparotomii) obejmującym typ histologiczny nowotworu oraz stan receptorów HER2 (immunohistochemicznie określenie nadekspresji (HER2 +++), a w przypadkach granicznej wartości (HER2++) dodatkowo ocena amplifikacji genu HER2 metodą FISH). Dodatni stan HER2 stwierdza się najczęściej w raku żołądka typu jelitowego zlokalizowanym we wpuście żołądka lub połączeniu przełykowo-żołądkowym. Gastroskopia jest najlepszą i najczęściej wybieraną metodą na początku ścieżki diagnostycznej przy podejrzeniu raka żołądka. Stwarza możliwość wstępnej oceny przełyku, okolicy wpustu żołądka i pozostałych jego odcinków, a także części poziomej dwunastnicy umiejscowionej za odźwiernikiem. Poza tym kleszczykami gastroskopu można pobrać do badania histologicznego materiał z guza - decydujący o rozpoznaniu, zidentyfikować nosicielstwo Helicobacter pylori (celem wdrożenia ewentualnego leczenia eradykacyjnego). W trakcie badania istotne jest pobranie jak najwięcej, co najmniej 6, wycinków, w tym przynajmniej jeden z dna owrzodzenia (usuwając tkanki martwicze), tak, aby pobrany materiał był jak najbardziej reprezentatywny. Trudności diagnostyczne sprawia postać śródścienna (linitis plastica), która bywa niezauważona podczas wykonywania endoskopii, gdyż błona śluzowa może nie być zmieniona nowotworowo. Należy pamiętać o tych przypadkach, gdyż brak tkanki nowotworowej w pobranych wycinkach opóźnia diagnozę i odwleka w czasie możliwość podjęcia leczenia chirurgicznego. Ta postać nowotworu może być spowodowana śródściennym rakiem gruczołowym lub chłoniakiem. W badaniu radiologicznym z kontrastem żołądek daje obraz „sztywnej rury”, bez fal perystaltycznych w części zajętej przez naciek śródścienny. Rozpoznanie wczesnego raka żołądka wymaga perfekcyjnej techniki badania, doświadczenia i odpowiedniego sprzętu. W przypadku każdego zaważonego wrzodu żołądka uznanego za trawienny należy pobierać wycinki oraz kontrolować zagojenie po wdrożonym leczeniu zachowawczym. Długo i z trudem gojące się owrzodzenia powinny nasuwać podejrzenie procesu rozrostowego. W Polsce nie prowadzi się badań przesiewowych w kierunku raka żołądka. W krajach o wysokim ryzyku zachorowania (np. Japonia) jest prowadzony program przesiewowych badań z użyciem metod radiologicznych i endoskopowych. Identyfikacja grup zwiększonego ryzyka obejmuje test na obecność Helicobacter pylori oraz oznaczanie frakcji pepsynogenu. Zwiększone ryzyko towarzyszy osobom z zanikowym zapaleniem żołądka, niedokrwistością spowodowaną niedoborem witaminy B12, po przebytej resekcji żołądka, po usunięciu gruczolaka żołądka, z zachorowaniami na raka żołądka w rodzinie oraz członkom rodzin z zespołem Lyncha i rodzinną polipowatością gruczolakowatą. Gastroskopia - przebieg badania, jak się przygotować do badania jest to badanie wykonywane przy podejrzeniu zmian w obrębie przełyku, żołądka i początkowej części dwunastnicy. Do badania należy być na czczo, przynajmniej kilka godzin (3-6), tak aby nie było zalegania treści pokarmowej w żołądku, którą trudno usunąć za pomocą gastroskopu. Zalecenia dotyczące wziernikowania górnego odcinka przewodu pokarmowego przedstawiono poniżej: W dniu badania pacjent musi być na czczo. Dopuszczalne jest picie wody, ale na godzinę przed badaniem powinien zaprzestać picia płynów. Osoby z chorobami wymagającymi stałego, regularnego przyjmowania leków (np. nadciśnienie tętnicze, choroby serca, padaczka i inne): w dniu badania należy zażyć poranną dawkę leku popijając niewielką ilością wody. Osoby chorujące na cukrzycę powinny skonsultować z lekarzem prowadzącym sposób przygotowania do badania oraz poinformować lekarza wykonującego badanie. Osoby przyjmujące leki obniżające krzepliwość krwi (np. acenokumarol, sintrom, ticlid, plavix lub aspirynę i inne) powinny poinformować lekarza wykonującego badanie). Badanie polega na włożeniu giętkiego endoskopu przez usta do gardła i dalej do przełyku i żołądka. Ze względu na silny odruch wymiotny przy dotknięciu tylnej ściany gardła przed badaniem lekarz znieczula gardło środkiem znieczulającym w aerozolu. Trzeba pamiętać, że odruch połykania zostaje upośledzony na kilka godzin i próba połykania po badaniu endoskopowym płynów lub pokarmów może spowodować zachłyśnięcie dróg oddechowych! Jeśli pacjent jest bardzo pobudzony i boi się badania, należy zapytać lekarza, czy mógłby podać wcześniej leki uspokajające. W trakcie badania endoskopowego pobiera się szczypczykami wycinki do badania histopatologicznego. Z miejsc, z których pobrano wycinki może dojść do niewielkiego krwawienia, o czym lekarz powinien poinformować. Czasami podanie dużej ilości powietrza w trakcie badania może spowodować wzdęcia i uczucie dyskomfortu w brzuchu oraz odbijania. Fot. Gastroskopia - obraz z badania, widoczne wnętrze żołądka oraz przewód endoskopu Opracowanie na podstawie informacji ze strony: dzięki uprzejmości dr med. Jerzego Wegnera, specjalisty gastroenterologa Badanie fizykalne chorego jest istotnym uzupełnieniem badań obrazowych. Stwierdzenie masy guza w nadbrzuszu lub śródbrzuszu wyczuwalnej przez powłoki podczas badania fizykalnego, z bolesnością w nadbrzuszu, nasuwa podejrzenie mocno zaawansowanego miejscowo procesu chorobowego. Zaobserwowane cechy świadczące o niedokrwistości (bladość powłok, ogólne osłabienie) mogą sugerować konieczność suplementacji z racji istniejących niedoborów bądź zaopatrzenie preparatami krwiopochodnymi. Zażółcenie powłok nasuwa podejrzenie zajęcia procesem chorobowym wątroby lub dróg żółciowych. Badanie nadobojczyków może wykazać obecność powiększonych, przerzutowych węzłów chłonnych (węzeł Virchowa). U każdego chorego należy zwrócić uwagę na stopień odżywienia oraz cechy wyniszczenia (patrz: kliniczne cechy niedożywienia). Badania krwi istotne, poza podstawową morfologią, to te świadczące o zaawansowaniu procesów katabolicznych: poziom białka całkowitego, albumin, profil odporności. Badanie radiologiczne żołądka z podaniem doustnie kontrastu (najczęściej preparat zawierający baryt) pozwala na uwidocznienie zarysów ścian żołądka wraz z guzem i określenie jego stanu czynnościowego (upośledzenie perystaltyki – skurczów żołądka – w przypadku rozległych guzów nowotworowych i typu szerzącego się śródściennie (linitis plastica). Badanie radiologiczne nie jest alternatywą dla gastroskopii, gdyż pozwala jedynie na wysunięcie podejrzenia nowotworowej patologii, a nie pełną diagnostykę. Jednak w przypadku linitis plastica badanie radiologiczne jest bardzo istotne - w wycinkach może nie być tkanki nowotworowej, zaś o konieczności wykonania zabiegu operacyjnego decyduje całość obrazu klinicznego i stwierdzenie cech rozległego nacieku w badaniu radiologicznym. Planując badanie endoskopowe i radiologiczne z użyciem kontrastu (baryt), należy pamiętać o tym, że wcześniej wykonane badanie radiologiczne może uniemozliwić wykonanie endoskopii ze względu na zaleganie kontrastu. (Patrz: "Diagnoza - rak! I co dalej?" Poradnik dla pacjenta) Ultrasonografia pozwala na uwidocznienie powiększonych węzłów chłonnych (węzły większe niż 10 mm są podejrzane o obecność przerzutów), pozwala na ocenę obecności zmian wtórnych w wątrobie (czułość badania tym większa im większe są przerzuty), ocenę stanu i poszerzenia wewnątrzwątrobowych dróg żółciowych - w przypadku ucisku zewnątrzwątrobowych dróg żółciowych przez przerzutowe węzły chłonne wnęki wątroby bądź bezpośredni ucisk guza na głowę trzustki. Badanie ma ograniczoną wartość ze względu na możliwą obecność gazów w jelitach, które zaburzają przechodzenie fal ultradźwiękowych. Endosonografia (EUS), czyli ultrasonografia endoskopowa ma porównywalną skuteczność diagnostyczną z innymi badaniami obrazowymi; jedynie we wczesnych postaciach nowotworu charakteryzuje się większą przydatnością. Jest to badanie wykonywane głowicą umiejscowioną na końcówce endoskopu, przyłożoną bezpośrednio do ściany żołądka, pozwala na dokładną ocenę grubości nacieku nowotworowego oraz uwidacznia węzły chłonne wielkości ponad 5 mm w sąsiedztwie guza. Ma zastosowanie we wczesnym raku żołądka. Tomografia komputerowa (TK) i magnetyczny rezonans jądrowy (NMR) to badania z wyboru wykonywane nie tylko celem oceny stopnia zaawansowania miejscowego guza, w stosunku do innych narządów, naciekania naczyń i innych struktur, ale również identyfikacji przerzutów odległych (staging). W przypadku braku potwierdzenia cech nieoperacyjności badaniami obrazowymi, chory przygotowywany jest do zabiegu laparotomii diagnostycznej lub leczniczej z gastrektomią, zaś ostateczna decyzja o operacyjności raka żołądka należy do doświadczonego chirurga w trakcie procedury. Fot. - Rak żołądka w obrazie TK (tomografia komputerowa). Zaznaczone pogrubienie ściany żołądka. Laparoskopia diagnostyczna nie jest badaniem wykonywanym rutynowo, aczkolwiek pozwala na ocenę obecności przerzutów do wątroby, do otrzewnej oraz naciekania okolicznych narządów. Badanie jest wykorzystywane w kwalifikacji chorych do chemioterapii indukcyjnej lub zabiegu dootrzewnowej chemioterapii perfuzyjnej wraz z resekcją żołądka (więcej na stronie: Markery nowotworowe to specyficzne substancje obecne we krwi, moczu bądź w wycinkach z tkanek pacjenta, których identyfikacja zaliczana jest do istotnych testów w onkologii. Badanie ich rodzaju oraz stężenia ułatwia postawienie diagnozy, ocenę ryzyka i długookresowe monitorowanie stanu zdrowia chorego. Swoistość i czułość markerów jest bardzo różna; stosunkowo mała ilość została uznana za w pełni wiarygodne i pewne źródło wiedzy o zaawansowaniu choroby nowotworowej, prawidłowe stężenie markera nie wyklucza obecności nowotworu (zmienność osobnicza poziomu wyjściowego), umiarkowane podwyższenie markerów (szczególnie pochodzenia tkankowego) występuje w chorobach nienowotworowych. Reasumując, oznaczanie markerów ma znaczenie pomocnicze i nie może zastąpić pełnego badania klinicznego. Na wysuwanie właściwych wniosków pozwalają jedynie pomiary wykonywane seryjnie w określonych odstępach czasu i w tych samych warunkach testowania. W przypadku raka żołądka najczęściej ocenia się poziom CEA (antygen rakowo-płodowy) i CA 19-9. Ich podwyższony poziom występuje częściej w zaawansowanych postaciach raka żołądka i sugeruje gorsze rokowanie. Nie mniej jednak pomiary markerów są istotne, gdy w trakcie stawiania diagnozy obserwowano wzrost poziomów, ich normalizację po leczeniu i ponowne wysokie wartości w toku obserwacji pooperacyjnej - świadczące wówczas o wznowie choroby. Klasyfikacja TNM służy ocenie zaawansowania klinicznego nowotworów złośliwych. W przypadku raka żołądka klasyfikacja ta odnosi się do raków powstałych w obrębie żołądka, czyli w odległości większej niż 5 cm od połączenia przełykowo-żołądkowego lub w obrębie 5 cm od połączenia przełykowo-żołądkowego i nieszerzących się na przełyk. T (tumor) - guz pierwotny nowotworu Txnie można ocenić guza pierwotnego T0nie stwierdza się guza pierwotnego Tisrak przedinwazyjny (in-situ) – rak nie naciekający blaszki właściwej błony śluzowej, dysplazja wysokiego stopnia T1guz nacieka blaszkę właściwą lub blaszkę mięśniową błony śluzowej lub warstwę podśluzową T1aguz nacieka blaszkę właściwą lub blaszkę mięśniową błony śluzowej T1bguz nacieka warstwę podśluzową T2guz nacieka warstwę mięśniową właściwą T3guz nacieka warstwę podsurowicówkową T4guz nacieka otrzewną trzewną lub sąsiednie struktury tkankowe T4aguz nacieka otrzewną trzewną T4bguz nacieka sąsiednie struktury tkankowe* N (lymph nodes) - stan regionalnych węzłów chłonnych Nxnie można ocenić regionalnych węzłów chłonnych N0nie stwierdza się przerzutów w regionalnych węzłach chłonnych N1przerzuty w 1–2 regionalnych węzłach chłonnych N2przerzuty w 3–6 regionalnych węzłach chłonnych N3przerzuty w 7 lub więcej regionalnych węzłach chłonnych N3aprzerzuty w 7–15 regionalnych węzłach chłonnych N3bPrzerzuty w 16 lub więcej regionalnych węzłach chłonnych M (metastases) - przerzuty odległe M0nie stwierdza się obecności przerzutów odległych M1występują przerzuty odległe, w tym przerzuty do otrzewnej, dodatnie badanie cytologiczne płynu z otrzewnej, przerzut do sieci większej nie stanowiący bezpośredniego nacieku guza pierwotnego *Sąsiednie struktury tkankowe: śledziona, okrężnica poprzeczna, wątroba, przepona, trzustka, powłoki jamy brzusznej (otrzewna ścienna), nerka, nadnercze, jelito cienkie. Także jeśli rak żołądka szerzy się przez ciągłość na więzadło żołądkowo-okrężnicze i sieć większą lub na więzadło żołądkowo-wątrobowe, bez przerywania otrzewnej trzewnej pokrywającej przez ciągłość Regionalnymi węzłami chłonnymi dla żołądka są: węzły okołożołądkowe położone wzdłuż krzywizny mniejszej i większej (stacje nr 1–6; wg JGCA), węzły położone wzdłuż tętnicy żołądkowej lewej (7), tętnicy wątrobowej wspólnej (8), tętnicy śledzionowej (11), pnia trzewnego (9) oraz węzły wątrobowo-dwunastnicze (12). Przerzuty w pozaregionalnych węzłach chłonnych, takich jak węzły chłonne zatrzustkowe (13), krezkowe (14, 15) i okołoaortalne (16), klasyfikowane są jako przerzuty odległe (M1). Stopień zaawansowania raka żołądka - ocena kliniczna (cTNM) Stopień 0Tis N0 M0 Stopień IT1,T2 N0 M0 Stopień IIAT1,T2 N1,N2,N3 M0 Stopień IIBT3,T4a N0 M0 Stopień IIIT3,T4a N1,N2,N3 M0 Stopień IVAT4b każdy N M0 Stopień IVBkażdy T każdy N M1 Stopień zaawansowania raka żołądka - ocena patologiczna (pTNM) Stopień 0Tis N0 M0 Stopień IAT1 N0 M0 Stopień IBT1 N1 M0 T2 N0 M0 Stopień IIAT1 N2 M0 T2 N1 M0 T3 N0 M0 Stopień IIBT1 N3a M0 T2 N2 M0 T3 N1 M0 T4a N0 M0 Stopień IIIAT2 N3a M0 T3 N2 M0 T4a N1,N2 M0 T4b N0 M0 Stopień IIIBT1,T2 N3b M0 T3,T4a N3a M0 T4b N1,N2 M0 Stopień IIICT3,T4a N3b M0 T4b N3a,N3b M0 Stopień IVkażdy T każdy N M1 Uwaga: ze względu na różne rokowanie w przypadku obecnych przerzutów do otrzewnej (peritonitis carcinomatosa), traktowanych w klasyfikacji TNM jako przerzuty odległe – tak jak przerzuty drogą krwi, np. do płuc, stosuje się w niektórych opracowaniach dodatkową klasyfikację: P - peritonitis carcinomatosa P0brak przerzutów do otrzewnej P1obecne przerzuty do otrzewnej nie większe niż 0,5 cm P2obecne przerzuty do otrzewnej wielkości 0,5 – 2,0 cm P3obecne przerzuty do otrzewnej wielkości powyżej 2,0 cm Klasyfikacja ta istotna jest w momencie planowania procedury HIPEC. Klasyfikacja Sugerbaker’a: Do oceny zakresu obecności przerzutów do otrzewnej służy klasyfikacja Sugerbaker’a. Ocenia on wielkość guzków przerzutowych w poszczególnych umiejscowieniach otrzewnej ściennej w 13 regionach jamy otrzewnej. Każda zmiana jest klasyfikowana w skali 3 stopniowej. Tak więc w przypadku obecnych przerzutów do otrzewnej zakres zaawansowania według klasyfikacji Sugerbaker’a wynosi od 1 do 39 punktów. Im mniej punktów (mniejsze guzki i zakres ich obecności w regionach otrzewnej jamy brzusznej), tym lepsze wyniki leczenia za pomocą zabiegu dootrzewnowej chemioterapii w hipertermii (ang. HIPEC). Klasyfikacja endoskopowa raka wczesnego (ograniczonego do błony śluzowej i podśluzowej): I – guz wypukły, polipowata zmiana błony śluzowej IIa – guz nieznacznie uwypuklony IIb – guz płaski IIc – guz zagłębiony III – owrzodzenie błony śluzowej Klasyfikacja endoskopowa raka miejscowo zaawansowanego według Borrmana: I – pojedynczy polipowaty guz bez owrzodzenia II – owrzodzenie o uniesionych, wyraźnie odgraniczonych brzegach III – owrzodzenie o niewyraźnych, niezbyt dobrze odgraniczonych od błony bluzowej brzegach IV – rozlany rak żołądka (linitis plastica), rozlegle naciekający ścianę, upośledzona perystaltyka (kurczenie się) żołądka Klasyfikacja Goseki (podział oparty na zdolności do tworzenia struktur gruczołowych i ilości śluzu wewnątrz komórki): Typ I - liczne, dobrze uformowane gruczoły, mała ilość śluzu w komórkach Typ II - liczne gruczoły, duża ilość śluzu w komórkach Typ III - słabo uformowane gruczoły, mała ilość śluzu w komórkach Typ IV - słabo uformowane gruczoły, duża ilość śluzu w komórkach Klasyfikacja według Laurena: Najbardziej przydatna klinicznie jest klasyfikacja wg Laurena (wspomniana wcześniej, w sekcji patomorfologia), w której wyróżniamy 2 typy: I – Typ jelitowy (ograniczony typ wzrostu) II – Typ rozlany (rozlany typ wzrostu) III – Typ mieszany (klinicznie traktowany jak typ rozlany) Stopień złośliwości (grade) histologicznej raka gruczołowego żołądka: Gx – brak możliwości oceny stopnia złośliwości G1 – guz dobrze zróżnicowany G2 – guz średnio zróżnicowany G3 – guz słabo zróżnicowany G4 – guz niezróżnicowany Przygotowanie żywieniowe do leczenia chirurgicznego Chorzy z nowotworami przewodu pokarmowego wykazują w wielu przypadkach cechy niedożywienia, wynikające zarówno z zaawansowania choroby (niedrożność, biegunka, wymioty) jak i zmian metabolicznych, których przyczyną jest stres związany z poważną chorobą. Stan odżywienia jest jednym z czynników determinujących wybór metody leczenia. Zły stan odżywienia może skutkować niemożnością przeprowadzenia leczenia operacyjnego czy chemioterapii. Wpływa też bezpośrednio na wyniki wdrożonego leczenia, możliwość wystąpienia powikłań i dalsze rokowania. Istotne jest, aby każdy pacjent był należycie przygotowany do leczenia, a zwłaszcza do zabiegu chirurgicznego. Chorzy w złym stanie odżywienia powinni otrzymać wsparcie żywieniowe przed zabiegiem (preparaty wysokobiałkowe, wysokokaloryczne). Leczenie żywieniowe powinno być nieodłączną częścią właściwego procesu leczniczego. Więcej informacji w dziale Leczenie żywieniowe. Siódme wydanie klasyfikacji TNM według UICC/AJCC z 2010 roku, a także nowa wersja japońskiej klasyfikacji raka żołądka i zaleceń leczniczych, Japanese Gastric Cancer Association (JGCA) (3. edycja z 2010 r.), zmieniają definicje limfadenektomii D1/D2, w zależności od rozległości resekcji żołądka. Zalecane jest wycięcie co najmniej 2/3 żołądka z limfadenektomią D2, która obejmuje stacje węzłów chłonnych 1, 2*, 3–7 (okołożołądkowe, D1) oraz 8, 9, 10*, 11 i 12 (*węzły chłonne okołowpustowe lewe i wnęki śledziony nie muszą być usuwane w czasie resekcji dalszej części żołądka). Należy dążyć do tego, aby wynik badania histologicznego preparatu chirurgicznego po regionalnej limfadenektomii zawierał ocenę co najmniej 15 węzłów chłonnych. Splenektomia nie jest zalecana. Wycięcie śledziony jest dopuszczalne w przypadku podejrzenia jej bezpośredniego naciekania przez nowotwór (przez ciągłość) lub zajęcia wnęki śledziony (pomijając okołooperacyjne przyczyny chirurgiczne). U chorych, u których przewiduje się pooperacyjną chemioradioterapię, obciążonych, z objawami niedożywienia i wymagających przedoperacyjnego leczenia żywieniowego, można rozważać jednoczasowe wykonanie jejunostomii odżywczej (mikroprzetoka do pierwszej pętli jelita czczego) - do dojelitowego podawania preparatów odżywczych). Przedoperacyjna (neoadjuwantowa) chemioterapia niekiedy stosowana jest w rakach połączenia przełykowo-żołądkowego, natomiast jej zastosowanie w rakach żołądka jest przedmiotem badań klinicznych. Napromienianie paliatywne u chorych z guzem nieresekcyjnym jest uzasadnione wyłącznie w przypadkach objawowych niedokrwistości spowodowanych krwawieniem z guza. U chorych na resekcyjnego raka żołądka lub raka połączenia przełykowo-żołądkowego okołooperacyjna chemioterapia (stosowana zarówno przed, jak i po zabiegu) pozwala uzyskać wydłużenie czasu przeżycia (całkowitego i wolnego od nawrotu choroby) w porównaniu z wyłącznym leczeniem operacyjnym. Podobne obserwacje dotyczą uzupełniającej chemioradioterapii. Mimo że metoda ta została uznana za standardową w Stanach Zjednoczonych, w krajach europejskich zwykle wykorzystuje się ją u chorych po nieoptymalnej limfadenektomii (obejmującej < 15 węzłów chłonnych) lub po resekcji mikroskopowo nieradykalnej (R1). Chemioterapia rozsianego raka żołądka wpływa zarówno na przedłużenie czasu przeżycia, jak i poprawę jakości życia chorych. Wczesne postacie raka (T1aN0; < 2 cm; G1) mogą być leczone metodami endoskopowymi za pomocą endoskopowej podśluzówkowej dyssekcji (ESD, endoscopic submucosal dissection). U chorych na wczesnego raka żołądka (≤ T1bN0–1M0) zakres operacji można ograniczyć do częściowej resekcji żołądka oraz limfadenektomii D1+ (stacje węzłowe 1–7, 8, 9). W krajach, w których dzięki badaniom przesiewowym (endoskopia) często rak żołądka jest wykrywany we wczesnym stopniu zaawansowania (np. Japonia) praktyką jest częściowe wycięcie ściany żołądka wraz z guzem, również za pomocą technik laparoskopowych. W tych przypadkach nie wykonuje się limfadenektomii, a coraz częściej oznacza się i usuwa do badania węzły wartownicze. Można to wykonać podając znacznik (barwnik, izotop) podsurowicówkowo, a następnie zidentyfikować węzły wartownicze bądź wizualnie (metoda barwnikowa) lub z użyciem ręcznego detektora promieniowania gamma (gamma-kamera). Możliwe jest także podanie znacznika podśluzówkowo za pomocą endoskopii, a następnie laparoskopowe oznaczenie węzła wartowniczego gamma-kamerą przeznaczoną do zabiegów laparoskopowych - celem wysłania do badania histopatologicznego. Identyfikacja węzła wartowniczego pozwala na wyselekcjonowanie pierwszego węzła na drodze naczyń chłonnych biegnących od guza w stronę regionalnego układu chłonnego. W przypadku braku obecności przerzutów w węźle wartowniczym nie wykonuje się pełnej limfadenektomii. We wszystkich innych (wyższych) stopniach zaawansowania zaleca się wycięcie całkowite żołądka z limfadenektomią D2. W przypadku guza o typie jelitowym według klasyfikacji Laurena (lepsze rokowanie), umiejscowionym w obwodowej, przedoddźwiernikowej części żołądka, można wykonać częściowe wycięcie tego narządu. W każdym innym przypadku (inne umiejscowienie, guz o typie rozlanym lub mieszanym) należy wykonać całkowite wycięcie żołądka. Najczęstszym sposobem całkowitego wycięcia żołądka jest operacja sposobem Roux-en-Y. Polega ona na wycięciu żołądka, zamknięciu bliższej (odżołądkowej) części dwunastnicy, przecięciu pętli jelita cienkiego, zespoleniu z podprzeponową częścią przełyku (szwami pojedynczymi lub staplerem okrężnym). W przypadku zabiegu radykalnego (wykonywanego z intencją wyleczenia) należy wyciąć regionalne węzły chłonne, w zakresie D2. W niektórych ośrodkach wykonuje się limfadenektomię D3, ale nie jest to postępowanie obowiązujące, zaś ilość powikłań związanych z rozszerzeniem zakresu wycięcia węzłów chłonnych jest znacząco większa. W przypadku guzów umiejscowionych we wpuście oraz naciekających przełyk lub odnogi przepony, często konieczne jest otwarcie klatki piersiowej (thoracolaparotomia) i wycięcie dolnej części przełyku. Zespolenie przełykowo-jelitowe wykonywane jest wówczas w klatce piersiowej, szwami ręcznymi lub używając staplera okrężnego. Należy zwrócić dokładną uwagę na właściwe ukrwienie kikuta jelita i miejsca zespolenia - upośledzone ukrwienie, nawet niewielkie, brzeżne, może być przyczyną nieszczelności i poważnych powikłań (ropień opłucnowy, zapalenie śródpiersia tylnego). W każdym przypadku zespoleń należy pamiętać o podstawowych zasadach, które gwarantują sukces zabiegu: - dobre ukrwienie zespalanych tkanek - brak napięcia miejsca zespolenia - szerokie zespolenie, umożliwiające swobodne przechodzenie pokarmów i treści - dokładna hemostaza Doszczętność zabiegu operacyjnego określa się według stopnia R (residua – pozostałość, reszta): R0 – brak pozostałości nowotworu, zarówno w postaci makroskopowej jak i mikroskopowej – zabieg radykalny R1 – pozostawienie nowotworu w postaci mikroskopowej (np. obecność komórek nowotworowych w popłuczynach z jamy otrzewnej po zabiegu resekcyjnym w przypadku raka naciekającego błonę surowiczą (T3) lub naciekającego okoliczne narządy (T4); dodatnie marginesy w ocenie histopatologicznej) R2 – pozostawienie tkanki nowotworowej widocznej makroskopowo (zabiegi paliatywne, cytoredukcyjne) W przypadku stwierdzenia naciekania sąsiednich narządów usprawiedliwione są resekcje poszerzone o ich wycięcie. Rozszerzanie zakresu limfadenektomii o węzły chłonne okołoaortalne nie jest uzasadnione. U chorych z cechą M1 w dobrym stanie ogólnym zalecane są chemioterapia lub chirurgia paliatywna, natomiast u chorych w złym stanie ogólnym rekomenduje się wyłącznie postępowanie objawowe. Nie zaleca się paliatywnej resekcji żołądka, gdy u chorego nie występują objawy kliniczne. Naciekanie jelita grubego, ogona trzustki, brzegu wątroby, odnóg przepony, sieci większej czy otrzewnej ściennej nie powinno być przyczyną odstępowania od wykonania zabiegu resekcji żołądka z intencją wyleczenia, a w szczególności uznania nowotworu za nieoperacyjny. Niektórzy chorzy powinni być także (po wykonaniu zabiegu cytoredukcji) kwalifikowani do leczenia uzupełniającego za pomocą dootrzewnowej chemioterapii perfuzyjnej w podwyższonej temperaturze (HIPEC) lub chemioterapii systemowej. Wskazaniami do zastosowania HIPEC są obecność komórek nowotworowych w popłuczynach z jamy otrzewnej oraz obecność ograniczonych przerzutów do otrzewnej (w badaniu histopatologicznym pobranych zmian stwierdza się utkanie raka gruczołowego). Ważne: do zabiegów HIPEC kwalifikują się ci chorzy, u których możliwe jest wykonanie całkowitej cytoredukcji guza. O kwalifikacji chorego do tak agresywnego leczenia decyduje stan ogólny i możliwość uzyskania spodziewanych korzyści leczniczych przy minimalnej ilości powikłań związanych z leczeniem. U chorych, u których nie ma potwierdzonych badaniami radiologicznymi (rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, PET) przerzutów drogą krwi, lub są one niewielkie i mogą być leczone skutecznie innymi metodami (np. pojedynczy przerzut do płuca, przerzuty raka jelita grubego do wątroby do 3 ognisk), rokowanie w przypadku samych przerzutów do otrzewnej jest korzystniejsze, szczególnie, gdy wdroży się postępowanie według standardów procedury HIPEC. Wyniki leczenia są tym lepsze, im mniejszą powierzchnię otrzewnej zajmują. Procedura (stosowana do leczenia przerzutów do otrzewnej raka jajnika, jelita grubego, raka żołądka, międzybłoniaka otrzewnej, śluzaka rzekomego otrzewnej) składa się z dwóch etapów: w pierwszym dąży się metodami chirurgicznymi do uzyskania całkowitej cytoredukcji - usunięcia masy guza wraz z przerzutowo zmienionymi tkankami i narządami. Ta część zabiegu jest bardzo trudna technicznie, długotrwała i mocno obciążająca chorego - stąd istotna jest dokładna i rzetelna kwalifikacja tych chorych, którzy z procedury odniosą jak największą korzyść. Drugi etap procedury to ciągła perfuzja (płukanie) jamy otrzewnej roztworem cytostatyku podgrzanego do temperatury 42 stopni Celsjusza. Czas trwania perfuzji zależy od podanego leku przeciwnowotworowego i wynosi od 30 do 90 minut. Rodzaj chemioterapeutyku dostosowuje się do typu nowotworu pierwotnego i jego chemio wrażliwości - celem zapewnienia najwyższej skuteczności. Zastosowanie chemioterapii bezpośrednio na tkanki przebudowane nowotworowo pozwala podać maksymalne dawki cytostatyków i jednocześnie zminimalizować ich działania ogólnoustrojowe. Czas trwania całej procedury (zabieg cytoredukcyjny + HIPEC) wynosi średnio 6-8 godzin. Z tego też powodu, pomimo obecności zaawansowanej choroby nowotworowej, pacjent musi być w dostatecznie dobrej kondycji fizycznej, aby mógł być poddany długotrwałemu, obciążającemu zabiegowi operacyjnemu, znieść konsekwencje działań anestezjologicznych, chirurgicznych, jak i zastosowania wysokich dawek cytostatyków. Paliatywna chemioterapia u chorych na nieoperacyjnego raka żołądka w porównaniu z leczeniem objawowym wydłuża przeżycie i poprawia jego jakość. U części chorych z granicznie nieresekcyjnymi guzami zastosowanie leczenia systemowego może umożliwić wykonanie resekcji z założeniem radykalności (ponowny zabieg operacyjny po uzyskaniu remisji guza – zmniejszenia stopnia zaawansowania). Wybór schematu terapii powinien opierać się na całościowej ocenie chorego, stanie sprawności oraz profilu działań niepożądanych. Do schematów chemioterapii o największej skuteczności należy skojarzenie soli platyny (cisplatyna lub oksaliplatyna) z fluoropirymidyną oraz epirubicyną (schematy oznaczane jako ECF, ECX, EOX). Dodanie docetakselu do schematu zawierającego FU i cisplatynę (DCF) wpływa na wydłużenie czasu przeżycia w porównaniu z terapią wyłącznie 2. lekową, ale wiąże się z większą toksycznością. Szczególną uwagę należy zwrócić na ochronę szpiku kostnego, jako tkanki najbardziej podatnej na toksyczność chemioterapeutyków; stąd też profilaktycznie u niektórych pacjentów należy zastosować preparaty stymulujące szpik (granulopoetyny). Zastąpienie FU kapecytabiną oraz cisplatyny oksaliplatyną w schemacie ECF nie zmniejsza skuteczności leczenia, natomiast jest lepiej tolerowane przez chorych, nie wymaga dożylnego nawadniania i podawania ciągłych wlewów wymagających centralnego dostępu żylnego. W przypadku chorych z przeciwwskazaniami do podania cisplatyny (uszkodzenie nerek, nadwrażliwość na lek) wykazano porównywalną skuteczność schematu zawierającego irynotekan z FU oraz folinianem wapnia. Monoterapię FU można zastosować z powodzeniem u chorych w gorszym stopniu sprawności, z przeciwwskazaniami do leczenia antracyklinami lub pochodnymi platyny i dużym ryzykiem nietolerancji działań niepożądanych. W przypadku wykazania w badaniach molekularnych nadekspresji bądź amplifikacji receptora HER2 w komórkach raka, wskazane jest dodanie trastuzumabu do schematu zawierającego cisplatynę i fluoropirymidynę w leczeniu 1 linii. Trastuzumab jest rekombinowanym humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym łączącym się wybiórczo z receptorem ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu typu 2 (Human Growth Factor Receptor – HER2). Trastuzumab ma zdolność specyficznego wiązania się z domeną IV pozakomórkowej części receptora HER2 a blokując go, hamuje nadmierną proliferację komórek guza oraz osłabia proces angiogenezy, czyli tworzenia nowych naczyń włosowatych zaopatrujących guz. Pojęcia onkologiczne: Chemioterapia uzupełniająca (inaczej chemioterapia adjuwantowa) jest stosowana po wykonaniu zabiegu radykalnego. Chemioterapia paliatywna jest sposobem leczenia po zabiegu operacyjnym innym niż operacja radykalna. Chemioterapia indukcyjna to sposób leczenia z zamiarem ograniczenia miejscowego choroby i stworzenia w ten sposób warunków do wykonania zabiegu operacyjnego. Leczenie systemowe w raku żołądka nie jest standardowe i jest wykonywane w ramach badań klinicznych lub jako leczenie paliatywne. Wpływ na brak standaryzacji leczenia systemowego mają różne wyniki badań różnych schematów chemioterapii, także w połączeniu z radioterapią (radiochemioterapia). Do najczęściej stosowanych leków w chemioterapii żołądka należą: 5-fluorouracyl, cisplatyna, epirubicyna, docetaksel, oksaliplatyna, kapecytabina. Radiochemioterapia została opisana jako sposób leczenia uzupełniającego, dającego korzystne wyniki przeżyć odległych i ograniczenia częstości wznów miejscowych u chorych, u których nie wykonano w większości rozległego usunięcia regionalnych węzłów chłonnych w zakresie D2, co jest standardem także w Polsce. Pooperacyjna (adjuwantowa) radiochemioterapia zwiększa odsetek 3-letnich przeżyć całkowitych o 11% w porównaniu z jedynie leczeniem chirurgicznym (mediana przeżycia 36 mies. v. 27 mies.). Jednak żadne leczenie uzupełniające nie jest w stanie poprawić dostatecznie wyników leczenia, jeśli zabieg operacyjny nie był wykonany radykalnie, włącznie z wycięciem regionalnych węzłów chłonnych (limfadenektomia) w zakresie D2. Leczenie obejmuje 1 kurs chemioterapii złożonej z FU w dawce 425 mg/m2/dobę przez 5 dni i folinianu wapniowego 20 mg/m2/dobę przez 5 dni, następnie po 28 dniach napromienianie do dawki 45 Gy (frakcje 1, 8 Gy) wraz z chemioterapią według schematu: FU 400 mg/m2 wraz z folinianem wapniowym w dawce 20 mg/m2/dobę przez pierwsze 4 i przez 3 ostatnie dni napromieniania, a po miesiącu od zakończenia radioterapii 2 kolejne cykle chemiotoerapii, w dawkach jak w pierwszym kursie, podawane w odstępie miesiąca. Obszar napromieniania powinien obejmować lożę żołądka i regionalne węzły chłonne. Po resekcji R1 wskazane jest podwyższenie dawki na obszar zajętego obszaru do 50–54 Gy. Radioterapia paliatywna (pacjenci bez możliwości technicznych leczenia radykalnego) jest uzasadniona i stosowana w przypadkach nieresekcyjnego raka żołądka z objawami towarzyszącymi: niedokrwistością oraz zwężeniem bądź niedrożnością w okolicy wpustu lub odźwiernika, o ile tam umiejscowiony był guz. Zastosowanie napromieniania w dawce 30 Gy, w 10 frakcjach, może na pewien czas (3–6 miesięcy) zmniejszyć krwawienie z guza lub względnie poprawić pasaż treści pokarmowej. W związku z tym nadal niejasne jest miejsce leczenia chemicznego i radioterapii w leczeniu raka żołądka. Planując radioterapię należy wziąć także pod uwagę powikłania związane z popromiennym uszkodzeniem jelit, co może doprowadzić do zmian zapalnych i powstania wtórnej niedrożności wymagającej interwencji chirurgicznej. Rokowanie zależy od stopnia zaawansowania histologicznego (grade) i klinicznego (klasyfikacja TNM - głębokość i rozległość naciekania guza, obecność przerzutów do węzłów chłonnych, przerzuty do otrzewnej, przerzuty odległe). 60 % chorych z II° zaawansowania klinicznego przeżywa 5 lat, z III° – 30 % przeżywa 5 lat, zaś w przypadku stwierdzenia przerzutów odległych nie więcej niż 5 % chorych przeżywa 5 lat. Ponad 90 % chorych z rakiem wczesnym, ograniczonym do błony śluzowej i podśluzowej, przeżywa 10 lat, co jest synonimem wyleczenia. Nie ustalono optymalnego schematu nadzoru po leczeniu. Zwykle zaleca się wizyty kontrolne w przychodni onkologicznej co 3–6 miesięcy przez pierwsze 2 lata od zakończenia leczenia, co 6 miesięcy przez kolejne 3 lata, a później raz w roku. Pacjenci obciążeni rakiem żołądka powinni być szczególnie wrażliwi na jakiekolwiek sygnały mogące sugerować nawrót choroby. Badania obrazowe, endoskopowe oraz badania krwi wykonuje się w zależności od zgłaszanych objawów. Leczenie nawrotów jest mało skuteczne i w związku z tym wskazania do agresywnego postępowania chirurgicznego są indywidualizowane. Opracowanie: lek. med. Paulina Cichon, Klinika Chirurgii Onkologicznej Gdański Uniwersytet Medyczny dr hab. Tomasz Jastrzębski, Klinika Chirurgii Onkologicznej Gdański Uniwersytet Medyczny » powrót na początek strony Współczesna medycyna coraz lepiej radzi sobie z diagnozowaniem i leczeniem różnych typów nowotworów. Niestety wobec niektórych z nich pozostaje bezsilna. Przykładem jest rak żołądka. To jeden z najbardziej złośliwych typów nowotworów. Atakuje około 5 tysięcy Polaków rocznie, z których co trzeci Polak i co piąta Polka przegrywa walkę z chorobą. Największym problemem okazuje się bardzo późne zdiagnozowanie nowotworu, który latami może nie dawać żadnych klasycznych objawów. Typy raka żołądka Najczęstszą postacią raka żołądka jest tzw. gruczolakorak, który powstaje z komórek nabłonka gruczołowego żołądka. W zaledwie 5% przypadków nowotwór ma postać chłoniaka, mięsaka, rakowiaka lub guza stromalnego. Raka żołądka dzieli się na 2 typy: Jelitowy – częściej dotyka mężczyzn i daje znacznie lepsze rokowania. Rozlany – częściej atakuje kobiety, szczególnie młode. Nowotwór rozwija się w części żołądka bliżej przełyku. Rokowania są gorsze. Rozpoznanie raka żołądka tylko na podstawie badań krwi, prześwietlenia czy badania USG jest praktycznie niemożliwe. Niezbędne jest wykonanie gastroskopii i pobranie wycinka żołądka. Niestety ten typ nowotworu nie daje wczesnych objawów, dlatego pacjent może latami nie zdawać sobie sprawy, że w jego organizmie rozwija się choroba. Z reguły trafia więc do lekarza bardzo późno, gdy skuteczne leczenie jest niezwykle utrudnione. Objawy raka żołądka Objawy, jak wspomnieliśmy, nie są zbyt czytelne i rzadko wskazują właśnie na nowotwór. Pacjent najczęściej uskarża się na zwykle dolegliwości żołądkowe, a więc: Nudności Bóle brzucha Wzdęcia Utrata apetytu Wymioty Spadek masy ciała Krew w stolcu Krew w wymiocinach Objawy nasilają się wraz z rozwojem choroby. Gdy stają się już bardzo dokuczliwe i pacjent trafia na gastroskopię, nowotwór zwykle znajduje się w zaawansowanej fazie. Wówczas zapada decyzja co do dalszego leczenia. Leczenie raka żołądka Jedyną skuteczną metodą walki z nowotworem jest całkowita lub znaczna resekcja żołądka. Po usunięciu tego narządu pacjent może w miarę normalnie funkcjonować, jeść i żyć bez wyraźnych dolegliwości. Niestety w bardzo zaawansowanych przypadkach usunięcie żołądka jest niemożliwe. Wówczas pacjent zostaje objęty chemioterapią. Rak żołądka jest jednak dość odporny na chemię, dlatego – jeśli jest to możliwe – dodatkowo stosuje się radioterapię. Celem jest albo zmniejszenie guza do stopnia umożliwiającego przeprowadzenie operacji, albo zmniejszenie dolegliwości bólowych i poprawa komfortu życia pacjenta. W zaawansowanych przypadkach choroby rokowania są złe. Jeśli nie ma możliwości usunięcia nowotworu, pojawiają się przerzuty do otrzewnej i do innych narządów (najczęściej jelit i wątroby), stosuje się jedynie leczenie paliatywne. Pacjent może przeżyć od 3 do 6 miesięcy, ale to także zależy od siły woli i nastawienia do dalszej walki z chorobą. Rak żołądka to wyjątkowo podstępny nowotwór. Późna diagnoza często uniemożliwia skuteczne leczenie. Nawet po całkowitej resekcji żołądka mogą wystąpić nawroty na innych narządach. Nie ma niestety żadnej profilaktyki tego typu raka. Należy również pamiętać, że choroba ma charakter dziedziczny. W jaki sposób sprawdzić, jak długie są kolejki NFZ do gastroenterologa w woj. warmińsko-mazurskim? Przedstawiamy zestawienie określonych miejsc, gdzie na przyjmują lekarze. Warto również zwracać uwagę na możliwość wizyty na NFZ w szpitalach i innych placówkach medycznych, gdzie czas oczekiwania może być krótszy. Kolejki NFZ w województwie warmińsko-mazurskim do gastroenterologa potrafią być jednak bardzo długie. Sprawdź, gdzie czas oczekiwania na wizytę do lekarza specjalisty na NFZ jest najkrótszy, aby długo nie czekać w NFZ do gastroenterologa w województwie warmińsko-mazurskim mogą być znacznie dłuższe, niż nam się wydaje. Do którego gastroenterologa termin oczekiwania na wizytę na NFZ jest najkrótszy? Kiedy nie trzeba zwracać uwagi na długie terminy przyjęć i skorzystać z pomocy na NFZ bez kolejki? Gdzie znajdują się informacje na temat czasu oczekiwania na wizytę na NFZ do gastroenterologa w województwie warmińsko-mazurskim? W naszym artykule znajdziesz przydatne informacje, które dotyczą kolejek NFZ i terminów wizyt do gastroenterologa w województwie Nasze dane pobieramy z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), które dostarczane są przez przychodnie. Może zdarzyć się tak, że informacje przekazywane przez placówki są nieaktualne. Jeśli widzisz, że dane mogą być nieaktualne, zwróć się z tym do danej w woj. warmińsko-mazurskim: kolejki NFZ i terminy leczeniaNa wizytę trzeba poczekać 43 dni."Szpital Powiatowy Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością W Pasłęku" (Poradnia Gastroenterologiczna)Adres: Kopernika 24A, Pasłęk Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 39 Telefon: +48 789 869 615Giżycka Ochrona Zdrowia Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością (Poradnia Gastroenterologiczna)Adres: Warszawska 41, Giżycko Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 78 Telefon: +48 87 429 66 161 Wojskowy Szpital Kliniczny Z Polikliniką Spzoz W Lublinie (Poradnia Gastroenterologiczna)Adres: Tadeusza Kościuszki 30, Ełk Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 130 Telefon: +48 87 621 99 89"Pro-Medica" W Ełku Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością (Poradnia Gastroenterologii)Adres: Baranki 24, Ełk Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 111 Telefon: +48 87 621 97 41Nzoz Poradnia Gastrologiczna Elżbieta Nowak (Poradnia Gastrologiczna)Adres: Mikołaja Kopernika 30, Olsztyn Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 316 Telefon: +48 89 532 45 63To może Cię zainteresować10 błędów, które popełniamy przy myciu zębówSpółka Cywilna Zdrowie Andrzej Skrzypkowski, Lilla Szypulska (Poradnia Gastroenterologiczna - Przychodnia Lekarska Filia)Adres: Św. Maksymiliana Marii Kolbe 10, Ełk Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 44 Telefon: +48 508 031 663Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Powiatowy W Piszu (Poradnia Gastroenterologiczna)Adres: Sienkiewicza 2, Pisz Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 223 Telefon: +48 87 425 45 45Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych I Administracji Z Warmińsko-Mazurskim Centrum Onkologii W Olsztynie (Poradnia Gastroenterologiczna)Adres: Wojska Polskiego 37, Olsztyn Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 788 Telefon: +48 89 539 82 45Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Twoje Zdrowie El" Spółka Z Ograniczoną Odpowiedzialnością (Poradnia Gastroenterologiczna W Elblągu)Adres: Robotnicza 79, Elbląg Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 363 Telefon: +48 55 232 30 55Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy Im. Prof. Dr Stanisława Popowskiego W Olsztynie (Poradnia Gastroenterologiczna)Adres: Żołnierska 18 A, Olsztyn Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 162 Telefon: +48 89 539 32 00To może Cię zainteresowaćEpidemie XXI wieku: jakie choroby nam zagrażają?Wojewódzki Szpital Zespolony W Elblągu (Poradnia Gastroenterologiczna)Adres: Królewiecka 146, Elbląg Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 2219 Telefon: +48 55 239 59 39Wojewódzki Szpital Specjalistyczny W Olsztynie (Poradnia Gastroenterologiczna)Adres: Żołnierska 16A, Olsztyn Najbliższy termin możliwej wizyty: (NFZ posiada najnowsze dane z dnia Liczba osób w kolejce: 296 Telefon: +48 89 544 42 00W czym specjalizuje się gastrolog?Gastrolog zajmuje się chorobami i schorzeniami układu pokarmowego, czyli przełyku, jelit, trzustki, wątroby i dróg żółciowych. Gastrolog jest także nazywany gastroenterologiem. W dzisiejszych czasach wielu ludzi zgłasza się do gastrologa, dlatego że żyjemy w ciągłym stresie, mamy szybki tryb życia i często źle się odżywiamy. Choroby, w których specjalizuje się gastrolog to: choroba Leśniowskiego-Crohna zakażenie Helicobacter pylori zespół jelita drażliwego zapalenie żołądka niestrawność wrzody żołądka i dwunastnicy choroba refluksowa kamica żółciowa zapalenie dróg żółciowych zapalenie trzustki wrzodziejące zapalenie jelita grubego Może również udzielać konsultacji w chorobach, które później muszą być konsultowane przez chirurga lub onkologa: rak jelita grubego rak jelita cienkiego zapalenie wyrostka robaczkowego marskość wątroby rak trzustki rak wątroby nowotwór żołądka Wizyta u gastrologaMożliwość pójścia do gastrologa istnieje, kiedy otrzyma się skierowanie od lekarza rodzinnego, ale również można iść na wizytę do gastrologa prywatnie. Warto zwrócić uwagę na następujące objawy organizmu: bóle żołądka uczucie pełności odbijanie wzdęcia mdłości problemy z przełykaniem zaparcia biegunki utrata apetytu gwałtowny spadek wagi pieczenie w przełyku bóle wątroby W celu sprawdzenia przyczyny danego stanu zdrowia, gastrolog zleca odpowiednie badania:badania na poziom enzymów trzustkowych badania krwi morfologia próby wątrobowe USG jamy brzusznej RTG jamy brzusznej z kontrastem gastroskopia kolonoskopia rezonans magnetyczny tomografia komputerowa Uzupełnij domową apteczkęMateriały promocyjne partnera Pełnomocnik dyrektora ds. Kształcenia Przeddyplomowego Centrum Onkologii w Warszawie, prof. Lucjan Wyrwicz przyznał, że w ostatnich kilkudziesięciu latach znacznie spadła zachorowalność na raka żołądka. Jest to zasługa lepszego przechowywania żywności. Spożywanie pokarmów słonych, wędzonych i marynowanych prowadzi do przewlekłego zapalenia błony śluzowej żołądka o charakterze zanikowym, co sprzyja rozwojowi tego nowotworu. - Rak żołądka nadal jednak jest bardzo groźnym nowotworem, gdyż w Polsce na ogół wykrywany jest w stadium zaawansowanym, gdy leczenie jest już znacznie mniej skuteczne - podkreślił prof. Wyrwicz. Jedynie 5-7 proc. wykrywanych u nas przypadków jest w początkowej fazie rozwoju. Chorzy jak najszybciej powinni zatem zwracać się do lekarza jak tylko zauważą u siebie dolegliwości przewodu pokarmowego, takie jak bóle w nadbrzuszu, utrata apetytu, bóle i zaburzenia w czasie połykania oraz uczucie pełności po posiłku. Specjalista powiedział w rozmowie z dziennikarzem, że nawet w stanach zaawansowanych tego nowotworu nie w pełni wykorzystywane są możliwości dostępnych terapii. - Nie są one związane z dodatkowymi kosztami, wystarczy wykorzystać to, o czym mówią powszechnie przyjęte standardy leczenia raka żołądka - podkreślił prof. Wyrwicz. Według specjalisty, w Polsce nie w pełni wykorzystuje się chemioterapię. Przyznał, że przez wiele lat sądzono, że w raku żołądku przydatna jest jedynie operacja, a chemioterapia nie daje większego efektu. - To się zasadniczo zmieniło, są badanie potwierdzają, że chemioterapia podawana przed zabiegiem oraz po nim może o 50 proc. zwiększyć szanse pięcioletniego przeżycia chorego - powiedział prof. Wyrwicz. Specjalista dodał, że chemioterapia przydatna jest nie tylko wtedy, gdy guz jest nieoperacyjny i dzięki niej można go na tyle zmniejszyć, że chory może być poddany zabiegowi jego usunięcia. Podkreślił, że skojarzenie operacji z chemioterapią zwiększa w ogóle szanse chorego. Dr Tomasz Olesiński z Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Centrum Onkologii w Warszawie powiedział, że bardzo ważny jest sposób wykonania operacji. Najlepiej, żeby wykonał je chirurg, który ma duże doświadczenie w operowaniu raka żołądka. Po prawidłowo wykonanym zabiegu szanse chorego na pięcioletnie przeżycie jest dwukrotnie większe. - O ile w ośrodku regionalnym 5 lat po zabiegu przeżywa 20 proc. chorych w naszym kraju, to w ośrodkach referencyjnych, gdzie takich operacji wykonuje się najwięcej, takie efekty uzyskuje się u 40 proc. pacjentów. Taki odsetek pięcioletnich przeżyć uzyskuje się w Europie Zachodniej - podkreślił dr Olesiński. Podsekretarz stanu w ministerstwie zdrowia, dr Piotr Warczyński powiedział, że w polskiej onkologii będzie się dążyć do tego, żeby było jak najwięcej ośrodków specjalizujących się w leczeniu szczególnie trudnych nowotworów, wymagających często skoordynowanej terapii. Poza rakiem żołądka chodzi głównie o takie choroby nowotworowe jak rak piersi, jelita grubego oraz rak płuca. Wiceminister zdrowia nawiązał również do tzw. zielonej karty zapewniającej szybką diagnostykę w przypadku podejrzenia nowotworu (karta diagnostyki i leczenia onkologicznego, DiLO). Zobowiązuje ona do tego, żeby pacjent został zdiagnozowany najpóźniej w ciągu 9 tygodni. - Z dotychczasowych danych wynika, że ten termin udaje się zachować u prawie 90 proc. pacjentów z kartą DiLO. To sukces tego projektu - podkreślił minister Warczyński. Dodał, że specjalnym premiowaniem ośrodków resort będzie dążył do tego, żeby okres diagnostyki skrócić do 7 tygodni. Dr Olesiński powiedział dziennikarzowi PAP, że w przypadku raka żołądka diagnoza pacjenta z kartą DiLO z podejrzeniem tego nowotworu trwa na ogół 3-4 tygodnie. "W razie podejrzenia tej choroby trzeba przede wszystkim jak najszybciej wykonać gastroskopię, podczas które można również pobrać próbki tkanki do badania histopatologicznego, by potwierdzić występowanie raka" - wyjaśniała dr Agnieszka Kolasińska-Ćwikła z kliniki onkologii Centrum Onkologii w Warszawie. Według Krajowego Rejestru Nowotworów, w naszym kraju co roku wykrywa się ponad 5 tys. przypadków raka żołądka. Znacznie częściej chorują mężczyźni, u których diagnozuje się rocznie 3,5 tys. tych nowotworów, podczas gdy u kobiet jedynie 1,5 tys. Zbigniew Wojtasiński Dowiedz się więcej na temat:

gdzie najlepiej leczyć raka żołądka