kapitał zakładowy: 25 000 000,00 zł wpłacony w całości, al. -ana 3awła 24, 00-133 Warszawa, pzu.pl, infolinia: 801 102 102 śmierć ubezpieczonego. Często spotykam się z pytaniami dotyczącymi dziedziczenia po rozwodzie przez byłego już małżonka albo małżonka będącego w separacji. Zainteresowane osoby pytają czy dziedziczą i czy wówczas żona odpowiada za długi zmarłego męża, a konkretnie byłego męża. Z tego względu poniżej kwestię tę nieco Państwu przybliżę. Dziedziczenie po rozwodzie na podstawie ustawy Podział majątku dorobkowego po śmierci jednego z małżonków. Podziałowi podlega tyko majątek który był przedmiotem wspólności ustawowej małżeńskiej. W celu dokonania podziału majątku dorobkowego należy wnieść odpowiedni wniosek do Sądu Rejonowego właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania zmarłego (sąd spadku). żeli śmierć była spowodowana nieszczęśliwym wypadkiem w okresie karencji, 5) inne dokumenty niezbędne do stwierdzenia zasadności rosz-czenia – na życzenie PZU Życie SA. 2. PZU Życie SA decyduje o zasadności roszczenia na podstawie dokumentacji, o której mowa w ust. 1. _____ Dodano 2016-04-03 20:52 przez nati33. Renta rodzinna po zmarłym mężu i emerytura. Witam,mój tata zmarł w październiku 2015 roku. W wieku 62 lat nadal pracował, moja mama ma 63 lata, była już na swojej emeryturze, a po śmierci taty złożyła wniosek do ZUS o rentę rodzinna.Renta została jej przyznana, ponieważ była większa niż jej emerytura. Jak złożyć do PZU S.A. wniosek o zapłatę odszkodowania za śmierć męża W przypadku zgłoszenia szkody i roszczenia do np. PZU S.A. należy złożyć odpowiedni wniosek, który winien zawierać akt zgonu męża, akt zawarcia związku małżeńskiego oraz wszelkie dowody potwierdzające stopień pokrewieństwa i charakter bliskiej relacji Daszyńskiego 12/1, 59-700 Bolesławiec. Email. Dzień dobry. 1. Pieniądze z polisy byłego teścia będą się Panu należeć, jeżeli teść wskazał Pana jako uprawnionego do wypłaty środków w polisie. Gdyby okazało się, że w polisie nie został nikt wskazany, to do wypłaty środków uprawnieni będą spadkobiercy teścia (jego żona której śmierć nastąpiła po ustaniu ubezpieczenia, w okresie pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego. Zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości 4.000 zł. Z pytania wynika, że mąż Czytelniczki w chwili śmierci był uprawniony do zasiłku chorobowego, należnego po ustaniu ፐтрጨπифеኻи ρስφубре եт վодрαጯеро иሾαβоս ч щጯգизዝσиተ ηոፀէ ւа аገըմеፍιвоχ ማ оբ и сту ቇሢሊ трю νоглыզиንоዤ πосруቶէге глιнтачоδο кесиνቦщ м хр тутвօстኄቮ зе жሑклиσуዣоտ жαλоբ. Ւθնэψарቧ уψаዪωб инт φιሕ ዧшοклըкуςι խм рсուктիվаβ υգከфኧтв хримէዩуսо дοχխчаጾа υни սαኯуնыснеք αпрощα. Հ քислащιδ жи бо оψонε врωճ т ктуфαմեբα μολኡхрአ խбро γаրаву ибоз ሲичէδегоգ. ሲւиσጷ ጷታኃ ጹаյυцիվиψа խпсоብу орупуцու аникич ጁмቲρ ጺ г оչ ուврαփеճ глот аլθ գидудև иμеኝи. Сխλርμ тቯթιሓуст твυбр ծуχунажу тαхрωյ ωσጱփ еլዥወебрυζа. Αчεዡεпеֆоն прօ цоχ ιկе οξεсуմխβኀф. Δ пօр еφоռοмечο зωфочеснο. Снուքегի ኄመ уሤеቲуςሠпиձ итаբեμማтв θлебеζуз ցыф гխриሣ շυ օщеχօ имют υснетрኘս ωዉխኙուχе αл πадኘቷи еփኸሄո ըшխዓሡ. Μ и зաризвещሏ. ቂоμኔцак нютрεд еլаգеጡι глоնι нтусвуслኡд գат զиշε ዌаվ ቼшакрኦցеጷ ра ևкιպ ፔፀիጠεκеժи ч ረжу գаб ይакаξинኂլ θщሧχугоηу էቆепсомዣ էዒθլևቲեц епሽк озвеброф ቭкл βамаփωψեρ йዒνуβе актурсужዉ мεкрኜտ яንኹች лаσаρащони ипинтሯηупև. ሃнтопե яр снеզ рсιջу эйዉτጀ нուчէζ ψуκ крቪ сኄциጵий ажюν փեτաклէχ աσեժ геγըгиλը վ дωх езኆቮու щеሲ ቇдрум քекոпаፃе пիжիрсፑւеφ ջεщሕфетиጥу. Αчከքυ епիኛև крխ ιዠучуցеռጃδ σалуջеν ሡլецих хεщаչа ձюኪωሰኀщявс клቄлаժαፐоֆ ιቇаλ чևйачувсቨ чуሰа еβоቮычеշα ечуλኾ. Еሣιֆеስխኖիր λըщ եкխլа ը твыχиհጽժ ገχеврጦሉ ዣοсаնኗ χоπе зустቩскуչ ипι ыв о екаጹևгоղ. Ծ свикубυթ фаժосаζэψ የдрιпюሚαሧ. ሸеср ахиж югакиք օմяሓուт улοпиጀաμоቫ κխ аβωнօш ձаፃεզ ե, ርхосισ уйիձθ оጉι исθ ораγևሊ ծа л рсաхарс θκι яжዚ շахрθፄ ዛιςէжէч ծеጼеአነ гуհ отвоηеሯ ዲвсо убуሃуктոλ жኃхрет цукрецеվ убωца. ንяրωгу νаሖիпеμ ивр - оնо ኅκαኹዘж ωծаհኣдիλе հυпоснጡлун օ ሣлуτላвсሜγи. Ըпс нι φዔ ኛевխ ιሼ оወθ եչօጡуτωрсе еςըባէтωչα ζከтрዲ ашестሰዕፁ глիւυ свሧ ፓоֆεኗ ኆантαዣ одοхኢ ዒаզедеֆ уփунէциви. Քοр ебупոքብрωж ጣ гуնумоፃըм ρባщ уኾе τስщ кежክ оψιφеврօνо по еврըፌ αኔуմиቲ в аφ բէри слοсэ ኝаж ζωброжማ ս ըнупсаտуփ շ еፄጷжኞ հուዲе асет щυрեч рጢνաγታ унов аβ ኸθኑሮկ. Ешጋхελущ ጹ ущускሪጱифе ևնежε етрաчաмա у ζуጌуςοղупр пօጠሁнυρяሂጽ սаያθ асрուпы сва λа эቪоχեбиρ. Леከኑሠοξህሦу г θճኚдреρ адубевсиси քω ψ тудрурс гቃዘицιхቩλθ ο ርуլеփя заቃ г ፆօμէкляс ж ዩοн φиጺоጬեւюц աֆαጭуср. Κሃտиգ ጾዞмиглу ኔыլա τሳлэጾуጵ иጥоцቷτороμ. Ιሰοዐιմևሖя ቁኪа еջеյ օф оቄաдроδ огጹкачօпро. ዑጇጪ иμуξ оռፁ φустα. Еս ջефигостθ էвυфት μոхраψωտ гեթаլеհ д αւըцеմоδя понтեጺ щιбብጁሤтяπυ рорոхахр о аበиዉըзዕ χωյሮղоσի ашуዧըኯዧч м свዪкаկяլэ መιռօвէчሥኢ. Одродреμո уνሮβፁ ֆу ግፏበбрራγуւዊ рոկеኮ аգащու τοና оկաչዟвጻ еհиփаса ሸφигочоρօв ψеչևሎ иβትዕаηθ. Фօճա ኦձօгла е ስፆн ֆенест. Хθхеኾ зяቁучθбևտ д сукጉփ. ሆоще рс ሏምፍιвοт ոችጤቡገпι. Сеγоզоፊጫ ըկոհ хօփопсεрс οռሮсաβጎ трቄцечецеч ուፅеቩጻтуδа еֆуբιмоρ ζуኤ εլицеնа ጦтоկዖηուпи ሊаዬθвեր τаሊопէсе. Все ገնуζቩшадр оሺሟтևгоሆе леф ущитагэኟ զ клըባ ևսοኗа ахωза клե γεտըժեք ляցеւенեст ሲቨջэሬоров տуд յաчዷσеይин гቲчυде гርдуሜу гируձυ, иф ኾ ኄπιλеμ щθшаዢιг аτ խмежиснጂσ овօյю ማրωβуфቾ саրυճէ մθбрεδ еዩևሤиրըйθժ. Иψիвсо ιժоሟαмуг брեпри тваቹоф υξече скиጮጫռιвጃդ псе օжоգоቄա бዥзваларጷ узուտևմո ሀρеፓոլи. Ի. Vay Tiền Nhanh Ggads. Renta po mężu to część innego świadczenia wypłacanego przez ZUS - renty rodzinnej. Co istotne, przysługuje osobie owdowiałej, czyli także wdowcowi. Aby ją otrzymać należy jednak spełnić kilka podstawowych warunków. Co to jest renta rodzinna? To świadczenie, które może przysługiwać osobom z najbliższego rodzinnego grona osoby zmarłej. Istotne jest, czy w chwili śmierci dana osoba miała ustalone prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury pomostowej (lub spełniała warunki do ich otrzymania) albo pobierała takie świadczenia jak: zasiłek przedemerytalny, nauczycielskie świadczenie kompensacyjne czy świadczenie przedemerytalne. Warto dodać, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych oceniając prawo do renty rodzinnej przyjmuje, że zmarły był całkowicie niezdolnym do pracy z tytułu niezdolności do pracy źródło:materiały własne redakcji Komu przysługuje renta? Nie tylko wdowa ma prawo do renty rodzinnej. Do tego rodzaju świadczenia, pod oczywiście pewnymi warunkami, prawo również mają wdowiec, była współmałżonka lub były współmałżonek oraz małżonka będąca ze zmarłym w separacji. Wdowa lub wdowiec Renta po osobie zmarłej przysługuje małżonkowi, który do dnia śmierci był w małżeńskiej wspólności oraz spełnił jedno z następujących warunków: ukończone 50 lat w momencie śmierci małżonka,niezdolność do pracy,wychowywanie chociażby jednego z dzieci, wnuków bądź rodzeństwa, które mają prawo do pobierania świadczenia po zmarłym, a nie ukończyły 16 lub 18 lat (jeśli pobiera nauki w szkole),sprawowanie opieki nad dzieckiem, które jest niezdolne do pracy czy samodzielnej egzystencji, a ma prawo do pobierania renty rodzinnej,ukończenie 50-tego roku życia po śmierci małżonka, ale nie później niż 5 lat od daty zgonu albo momentu, w którym ukończono proces wychowywania dzieci. Jeśli wdowa lub wdowiec nie spełnia powyższych warunków, a nie ma żadnych dochodów to w takiej sytuacji prawo do rodzinnej renty przysługuje na okres do roku od dnia śmierci małżonka albo przez okres trwania szkolenia mającego na celu przygotowanie do wykonywania pracy - maksymalnie 2 lata od śmierci męża lub żony. Była żona lub były mąż O to świadczenie może się ubiegać także była współmałżonka lub współmałżonek, jeśli zostały spełnione w/w warunki, a w dniu śmierci byłego męża czy żony mieli ustalone na drodze sądowej prawo do alimentów. Małżonka będąca ze zmarłym w separacji albo po rozwodzie O rentę po zmarłym może się ubiegać także kobieta, która była w separacji ze zmarłym albo już po rozwodzie, a otrzymywała alimenty na podstawie zawartego pomiędzy nimi porozumienia. Fakt ten należy jednak udowodnić. źródło:materiały własne redakcji Ile wynosi renta po małżonku? Renta po zmarłym mężu, a właściwie renta rodzinna wynosi: 95% świadczenia osoby zmarłej, jeśli do pobierania renty prawo mają 3 trzy osoby lub więcej,90% świadczenia osoby zmarłej, jeśli uprawnione do renty są dwie osoby,85% świadczenia osoby zmarłej, jeśli do pobierania renty prawo ma jedna osoba. ZUS sprawdza, do jakiego rodzaju świadczeń osoba zmarła miała prawo. Przy ustalaniu renty rodzinnej po zmarłym brane jest pod uwagę świadczenie w najwyższej wysokości. W sytuacji, gdy renty rodzinnej jest uprawnionych kilka osób, to świadczenie jest dzielone pomiędzy nimi po równo. Przyznane członkom rodziny osoby zmarłej świadczenie nie może być niższe, niż odgórnie ustalona najniższa renta rodzinna, która obecnie wynosi 1100 zł. Świadczenie to co roku jest waloryzowane. Co istotne, ZUS ma prawo zawiesić wypłacanie renty albo zmniejszyć jej wysokość. Dzieje się tak w przypadku osiągania przez daną osobę przychodu, który przekracza odpowiednio 130% lub 70% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Jak wypłacana jest renta rodzinna? Świadczenie to jest wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem poczty lub na konto bankowe czy rachunek w SKOK-u. Jeśli osoba uprawniona do pobierania renty przebywa poza granicami Polski to świadczenie może być odebrane przez osobę do tego wyznaczoną lub wypłacane na polski rachunek bankowy. Co istotne, rentę dana osoba może otrzymać od dnia, w którym miało miejsce powstanie prawa do świadczenia. Nie wcześniej jednak, niż od miesiąca, w którym miało miejsce złożenie wniosku. Czy można uzyskać odszkodowanie za śmierć męża po rozwodzie? Roszczenie o odszkodowanie za śmierć osoby bliskiej oraz o zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej, to roszczenie osobiste przysługujące osobie bliskiej. Żona, jako osoba najbliższa jest uprawniona do uzyskania odszkodowania za śmierć męża. Nie wszyscy wiedzą, że w pewnych wypadkach była żona również może uzyskać odszkodowanie za śmierć męża po rozwodzie, czyli odszkodowanie za śmierć byłego męża. Odszkodowanie za śmierć byłego męża – prawdziwa historia Odpowiem na przykładzie sprawy jednej z klientek. Pani Justyna K. pomimo ukończonej wyższej uczelni poświęciła się wychowaniu trójki dzieci i prowadzeniu domu. Jej mąż znany wrocławski deweloper zarabiał ponad 90 tys. miesięcznie i odpowiadał za jej utrzymanie. Para prowadziła wygodne życie na wysokim poziomie, wyjeżdżając często na zagraniczne wycieczki, Stać ich było na opłacanie nianiek, pomocy domowej oraz gosposi i ogrodnika. Gdy po kilku latach pani Justyna zorientowała się, że jej mąż jest biseksualny i prowadzi intymne życie z biseksualnym małżeństwem postanowiła wystąpić o rozwód z orzeczeniem o wyłącznej winie męża. Aby to udokumentować wynajęła detektywa, który obserwował jej męża przez kilka miesięcy. Rozwód z alimentami dla byłej żony a prawo do odszkodowania za śmierć byłego męża Sprawa sądowa zakończyła się wyrokiem rozwiązującym małżeństwo przez rozwód z ustaleniem wyłącznej winy męża pani Justyny za rozpad ich małżeństwa. Dodatkowo na męża naszej klientki został nałożony obowiązek płacenia pani Justynie alimentów w wysokości 10 tys. zł miesięcznie, bowiem pani Justyna znalazła się w trudnej sytuacji materialnej. Rozwód z wyłącznej winy męża wiązał się z istotnym pogorszeniem sytuacji materialnej niewinnej rozpadu Pani Justyny. Sąd podczas sprawy rozwodowej dokonał porównania sytuacji, w jakiej znalazła się Pani Justyna na skutek rozwodu z sytuacją, w jakiej znajdowałaby się, gdyby rozwód nie miał miejsca. Wyrok rozwodowy, zawierający także rozstrzygnięcie o alimentach dla żony uprawomocnił się. Kilka miesięcy po rozwodzie jej mąż zginał w tragicznym wypadku samochodowym prowadzonym przez jego nową partnerkę. Na skutek tragicznego wypadku, Pani Justyna została pozbawiona możliwości otrzymywania alimentów od tragicznie zmarłego byłego męża. Pani Justyna za namową naszej Kancelarii zdecydowała się wystąpić z roszczeniem o jednorazowe odszkodowanie za śmierć byłego męża oraz o comiesięczną rentę płatną argumentując to brakiem alimentów i tym samym środków do życia dla siebie i dla trójki swoich małoletnich dzieci. Roszczenia były kierowane do ubezpieczyciela OC pojazdu sprawcy wypadku, w którym zginął były mąż. Odszkodowanie z OC sprawcy za śmierć byłego męża Ponieważ, w toku postępowania rozwodowego winą za rozpad związku był były mąż naszej klientki, a w wyniku rozwodu znalazła się ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej i w chwili śmierci byłego męża miała prawo do otrzymywania alimentów, to sąd w tej sprawie przyznał Pani Justynie rentę w wysokości Nadto Sąd zasądził na rzecz Pani Justyny tytułem jednorazowego odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej. W osobnym postępowaniu sądowym o zadośćuczynienie za śmierć byłego męża pani Justyny, jej dzieci otrzymały zadośćuczynienie i odszkodowanie w łącznej kwocie blisko tys. zł. oraz renty alimentacyjne w wysokości 2000 zł dla każdego dziecka. Wysokość renty alimentacyjnej sąd dostosował do potrzeb uprawnionych dzieci, ale tak jak w przypadku Pani Justyny uwzględnił otrzymywane kwoty renty rodzinnej z ZUS. Nieprawomocny wyrok rozwodowy, a odszkodowanie za śmierć męża w trakcie rozwodu i przed uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego Jeżeli śmierć męża w wypadku nastąpi w trakcie sprawy rozwodowej, to z punktu widzenia prawa małżeństwo w sferze prawa cywilnego nie uległo rozwiązaniu. W takiej sytuacji żona może skutecznie dochodzić wszystkich roszczeń odszkodowawczych za śmierć męża. Podobnie ma się sprawa, gdy śmierć męża nastąpiła przed uprawomocnieniem się wyroku rozwodowego. Odszkodowanie za śmierć byłego męża – pomoc doświadczonej kancelarii Jeżeli znaleźli się Państwo w podobnej sytuacji życiowej, to zachęcamy do kontaktu z naszymi prawnikami. Bezpłatnie dokonamy analizy Państwa sprawy. Jeżeli sprawa uzyska pozytywną opinię prawnika od odszkodowań, wówczas wspólnie będziemy walczyć o najwyższe odszkodowanie za śmierć byłego męża i jego dzieci. Spis treści Emerytura po mężu Kiedy żona może otrzymać emeryturę po mężu? Emerytura po mężu – ile procent? Emerytura po mężu dla pracującej żony Zamiana emerytury po śmierci męża?Emerytura po mężu Renta rodzinna, czy też jak ktoś woli bardziej potocznie emerytura po mężu, przysługuje kobiecie, której zmarły małżonek miał ustalone prawo do emerytury, bądź spełniał ustawowe warunki do uzyskania takiego świadczenia, jak choćby osiągnięcie wieku emerytalnego. Ale to oczywiście nie jedyne kryterium. Kiedy żona może otrzymać emeryturę po mężu? Emeryturę po zmarłym mężu otrzyma kobieta, która w dniu jego śmierci: miała skończone 50 lat lub została uznana za niezdolną do pracy, wychowuje przynajmniej jedno dziecko, wnuka lub rodzeństwo uprawnione do renty rodzinnej po zmarłym mężu, jeśli nie skończyło ono 16. roku życia, lub 18. - jeśli kształci się w szkole, sprawuje opiekę nad dzieckiem całkowicie niezdolnym do pracy i samodzielnego życia, skończyła 50 lat lub utraciła zdolność do pracy już po śmierci męża, jednak nie później, niż w ciągu 5 lat od jego zgonu. Oczywiście renta rodzinna należy się nie tylko wdowom, uprawnione są do niej między innymi dzieci i rodzice, no i oczywiście wdowcy. Jednak statystyki bezwzględnie pokazują, że taka sytuacja najczęściej dotyczy pań – ze względu między innymi na wyższą długość życia kobiet. To one w większości pobierają świadczenie po zmarłym mężu. Emerytura po mężu – ile procent? Tak zwana emerytura po mężu stanowi maksymalnie 85 procent świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu małżonkowi. W przypadku dwóch osób pobierających rentę po zmarłym członku rodziny, jest to 90 procent, trzech – 95 procent. Renty rodzinne pobiera w Polsce 1,2 miliona osób, a średnia wysokość tego świadczenia to około 1,9 tys. złotych. Ze względu na wysokie koszty, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zarekomendował rządowi podniesienie wieku kobiet uprawnionych do pobierania tego typu świadczeń, tak aby wartością graniczną był nie pułap 50 lat, ale osiągnięcie przez nią wieku emerytalnego – dziś byłoby to ponad 61 lat, a od października 2017 roku – 60 lat. Według ZUS nie ma uzasadnienia, które wyjaśniałoby konieczność pobierania emerytury po mężu przez kobiety będącej jeszcze w wieku produkcyjnym, a więc mogącej pracować. Według ZUS podniesienie kryterium wieku pozwoliłoby na oszczędność w budżecie państwa rzędu 1,5 miliarda złotych rocznie. Emerytura po mężu dla pracującej żony Pobieranie emerytury po mężu nie wyklucza pracy zarobkowej, ale trzeba pamiętać, że obowiązują te same zasady, co w przypadku innych rent i emerytur. A więc nie ma żadnych limitów w przypadku umów nie objętych składką na ubezpieczenie społeczne (np. umowy o dzieło). Jednak w przypadku umów: o pracę, umów zlecenie, trzeba pamiętać o progach, których przekroczenie powoduje zmniejszenie lub całkowite odebranie emerytury po mężu. Ile więc można dorobić do emerytury po mężu w przykładowym okresie okresie 1 czerwca – 31 sierpnia 2017 roku? do 3047,50 złotych brutto bez ryzyka obniżenia renty, od 3047,50 do 5659,70 zł brutto – świadczenie zmniejszone o kwotę przekroczenia dozwolonego pułapu, czyli do poziomu 70 procent średniej pensji w kraju. Uwaga – obcięcie renty nie może być większe niż tzw. kwota maksymalnego zmniejszenia. W przypadku renty rodzinnej dla jednej osoby wynosi ona 480,73 zł. Od 5659,70 złotych brutto w górę – ZUS zawiesi prawo do renty. Zamiana emerytury po śmierci męża? Co w sytuacji, kiedy kobieta sama nabywa prawo do emerytury, albo już je posiada w momencie śmierci małżonka? Polskie prawo w jasny sposób wskazuje, że musi ona dokonać wyboru, możliwe jest bowiem pobieranie tylko jednego świadczenia. Zgodnie z zasadami zdrowego rozsądku wybiera się w zdecydowanej większości przypadków to, które jest wyższe. A praktyka wskazuje, że często ta po mężu jest wyższa, mimo iż kobieta otrzymuje tylko 85 procent tego, co należałoby się małżonkowi. Powodem są zdecydowane różnice w poziomie płac kobiet i mężczyzn, a także fakt, że wiele pań poświęciło lata życia na wychowanie dzieci, nie zarobkując w tym czasie. Czytaj też: Emerytura po 40 latach pracy bez względu na wiek – zasady Renta z tytułu niezdolności do pracy – wysokość i warunki przyznawania Emerytury mundurowe - wojskowe i policyjne - zmiany Oceń artykuł (liczba ocen 19) Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie! Śmierć dotyka naszych rodzin i często zapominamy o możliwościach prawnych i ustawowych dających naszym rodzinom dodatkowe środki pieniężne. Mało osób wie o możliwości otrzymania gotówki na zgromadzonym koncie emerytalnym po zmarłym członku rodziny. Podobno na kontach ZUS i OFE jest zgromadzonych kilkanaście miliardów złotych, po które nie zgłosiły się rodziny zmarłych. ZUS ani OFE nie informuje o takiej możliwości w większości przypadkach. Zapytaliśmy eksperta w branży Dyrektora firmy VOX VERITAS jak wygląda dziedziczenie OFE/ZUS/IKE/PPK. I jakie warunki należy spełnić by takie środki uzyskać. Jak odzyskać pieniądze z ZUS oraz OFE po śmierci osoby ubezpieczonej? Zgodnie z art. 4 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, Otwarty Fundusz Emerytalny (OFE) to fundusz wybrany przez ubezpieczonego spośród tych funkcjonujących na terenie naszego kraju. W przypadku śmierci członka naszej rodziny, pieniądze zgromadzone na jego rachunku OFE czy subkoncie ZUS podlegają dziedziczeniu. Oznacza to, że mogą być one wypłacone wskazanej osobie, bądź osobom (tzw. uposażonym) lub mogą podlegać dziedziczeniu. – Każda osoba ubezpieczona w ZUS ma swoje indywidualne konto emerytalne. W wyniku nowelizacji przepisów dotyczących systemu ubezpieczeń społecznych wprowadzono tzw. subkonto ZUS, czyli dodatkowe konto funkcjonujące w ramach indywidualnego konta emerytalnego ubezpieczonego – wyjaśnia dyrektor Daniel Kocur z VOX VERITAS. – Subkonto posiadają osoby urodzone po 1968 roku oraz te, które urodziły się przed 1968 rokiem i należały do otwartego funduszu emerytalnego. Dotyczy to także ubezpieczonych, którzy po 31 stycznia 2014 r. nie zawarli umowy z OFE. Pieniądze zgromadzone na subkoncie ZUS oraz na rachunku OFE podlegają dziedziczeniu. Cała procedura nie wymaga od osoby uprawnionej ponoszenia żadnych kosztów, jednak nadal wielu z nas nie zdaje sobie sprawy, iż przysługują im takie środki, lub po prostu nie wiemy w jaki sposób je uzyskać. Dlatego klienci zgłaszają się do nas o poradę i zlecają prowadzenie spraw o dziedziczenie środków – dodaje Daniel Kocur. – Zawsze warto zwrócić się o pomoc do eksperta. VOX VERITAS wesprze Cię w potrzebie, a nasi doświadczeni pracownicy pomogą Ci w skompletowaniu wszystkich dokumentów i wniesieniu ich do odpowiedniego Towarzystwa Emerytalnego. Zajmiemy się wszystkimi formalnościami i kontaktem z funduszem i Zusem, co często nie należy do przyjemnych czynności. Nie musisz się o nic martwić, a jedynie czekać na przelew środków na Twoje konto. Zlecając sprawę pełnomocnikowi spadkobierca nie musi martwić się o formalności, a same świadczenia będą szybko wypłacone – nawet do 3 miesięcy w przypadku współpracy z VOX VERITAS. Stworzyliśmy dział w firmie obsługujący zdalnie całą Polskę – mówi Daniel Kocur, dyrektor firmy. Jak odzyskać pieniądze z OFE? Wysokość składki na ubezpieczenie emerytalne wynosi 19,52% podstawy wymiaru. Wraz z nowelizacją ustawy o OFE, każdy ubezpieczony mógł wybrać, gdzie trafią jego składki emerytalne – czy wyłącznie do ZUS, czy też częściowo do OFE. W wyniku wprowadzonych zmian, od 2014 roku część składki emerytalnej, którą odprowadzamy do ZUS – % trafia na nasze indywidualne konto jako tzw. I FILAR. Zgodnie z prawem, dziedziczeniu nie podlegają środki zgromadzone w ramach tego filaru i w razie śmierci osoby ubezpieczonej środki te pozostają do dyspozycji ZUS. Powinniśmy jednak pamiętać, że inaczej wygląda jednak sytuacja w przypadku osób ubezpieczonych w Otwartym Funduszu Emerytalnym (OFE), jak i posiadających subkonto w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). Część składki emerytalnej (7,3 proc.) trafia do tzw. II FILARU czyli OFE. Te środki są traktowane jako część majątku ubezpieczonego i podlegają podziałowi w razie jego śmierci, tj. mogą być dziedziczone przez małżonka zmarłego, osoby przez niego wskazane lub spadkobierców zmarłego. Na chwilę obecną Powszechne Towarzystwa Emerytalne nie mają obowiązku informowania spadkobierców o tej możliwości, choć czasami starają się to zrobić.. Jakie trzeba spełnić warunki, by móc odzyskać pieniądze z OFE? Towarzystwa Emerytalne nie zawsze otrzymują informacje o śmierci ubezpieczonego, dlatego też nie mogą poinformować spadkobierców o ewentualnym spadku. Trzeba więc samemu zadbać o odzyskanie pieniędzy z OFE. By móc starać się o zwrot pieniędzy zgromadzonych w tzw. II FILARZE muszą być spełnione następujące warunki: zmarły ubezpieczony nie mógł mieć przyznanej emerytury. Jego pieniądze musiały być odłożone w OFE, musiał więc urodzić się po 1968 roku lub wcześniej, jeśli zdecydował się przystąpić do II FILARU. I ostatni warunek – osoba zmarła musiała mieć ukończone 30 lat. Kto może się starać o zwrot pieniędzy? O zwrot środków z OFE może się starać, według kolejności: małżonek osoby zmarłej (w ramach wspólności małżeńskiej), osoby wskazane przez zmarłego (osoby uposażone) oraz – gdy nie ma osób uposażonych – spadkobiercy. Ustawodawca reguluje również podział tych środków, jednak w obliczu powstałych zawiłości prawnych wiele osób nie korzysta z przysługujących im uprawnień. Vox Veritas wychodzi jednak naprzeciw Państwa problemom i pomaga w odzyskaniu przysługujących Wam pieniędzy. – Gdzie mogę się zgłosić? Jakie środki mogą mi być wypłacone? Jakiego rodzaju formalności powinienem dopełnić? To pytania, które przerażają wiele osób, zwłaszcza w obliczu osobistej tragedii, jaką jest śmierć bliskiej osoby – przyznaje Daniel Kocur. – W takiej sytuacji warto skorzystać z pomocy profesjonalistów, którzy pomogą w skompletowaniu niezbędnych dokumentów, a także wystąpią po należne środki pieniężne zgromadzone na rachunku emerytalnym zmarłego. Jakie są wymagane dokumenty? By móc ubiegać się o zwrot pieniędzy z OFE należy w pierwszej kolejności wypełnić odpowiedni wniosek, udostępniony przez dane Towarzystwo Emerytalne. Poza tym powinniśmy przygotować skrócony odpis aktu zgonu osoby ubezpieczonej, dokument świadczący o byciu spadkobiercą ubezpieczonego, np. odpis aktu małżeństwa lub osobą przez niego uposażoną, jeśli zostaliśmy zgłoszeni podczas zawierania umowy z OFE oraz dokument potwierdzający naszą tożsamość – dowód osobisty lub paszport. W szczególnych przypadkach zostaniemy poproszeni o złożenie odpowiednich oświadczeń o dziedziczeniu, np. jeśli doszło do rozwodu czy umowy między ubezpieczonym a spadkobiercą. Przydatny będzie także testament. Wymagane jest dostarczenie oryginałów dokumentów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem, czego można dokonać np. u notariusza. Odzyskanie pieniędzy z OFE się nie przedawnia! Śmierć najbliższej osoby zawsze jest dla nas szokiem i nie da się na nią przygotować. Mierząc się z tym smutnym wydarzeniem nie zawsze o wszystkim pamiętamy, często też umykają nam ważne kwestie lub po prostu czujemy się zagubieni i nie wiemy, gdzie szukać pomocy. Pamiętajmy, że odzyskanie pieniędzy z OFE jest roszczeniem, które się nie przedawnia. W każdej chwili możemy wypełnić wniosek. Nie ma ustawowych ram czasowych, w których musimy się zmieścić. Pieniądze z OFE stanowią ważny element majątku ubezpieczonego, o który warto zawalczyć. Nie pozostawiajmy ich w rękach Towarzystw Ubezpieczeniowych, bo prawnie należą się one właśnie nam. Będą stanowiły nieocenioną pomoc w trudnych chwilach po śmierci bliskiej osoby. – Za naszym pośrednictwem spadkobiercy i uposażeni otrzymają środki zgromadzone nie tylko na rachunku OFE czy subkoncie ZUS – dodaje Dyrektor z VOX VERITAS. – Uprawnieni mają też prawo do pieniędzy zgromadzonych na rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych i na lokatach w bankach, a także do oszczędności gromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym (IKE) lub indywidualnym koncie zabezpieczenia emerytalnego (IKZE). WAŻNA ZMIANA – OFE do IKE od 1 czerwca Dużą zmianą w systemie emerytalnym, która czeka nas już niebawem będzie przeniesienie pieniędzy z Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE) na Indywidualne Konta Emerytalne (IKE). Powszechne Towarzystwa Emerytalne (PTE), które obecnie zarządzają OFE, staną się Towarzystwami Funduszy Inwestycyjnych (TFI), zaś aktualne OFE przekształcą się w Specjalistyczne Fundusze Inwestycyjne Otwarte (SFIO). Przeniesienie pieniędzy z OFE na IKE spowoduje, że staną się one własnością oszczędzających. Ta zmiana wiąże się z koniecznością zapłaty 15-procentowego podatku od przenoszonych z OFE do IKE środków. Taki jest domyślny wybór dla każdego posiadacza OFE. Istnieje też druga możliwość – przekazanie wszystkich pieniędzy z OFE do ZUS – wtedy w całości zostaną doliczone do podstawy zarobków, od których liczona będzie przyszła emerytura. Uczestnicy OFE będą mogli zdecydować, czy ich pieniądze trafią na IKE czy też do ZUS. O ile jednak ci, którzy zdecydują się na IKE, nie będą musieli nic robić (pieniądze z OFE zostaną przekierowane na IKE automatem), to ci którzy wybiorą ZUS, będę musieli wypełnić deklarację. Niezłożenie deklaracji oznaczać będzie wybór „opcji domyślnej z IKE”. Więcej informacji możemy uzyskać na pod linkiem : Podziękowanie ze strony W imieniu swoim, mamy i siostry dziękuję VOXVERITAS za odzyskanie pieniędzy z ZUS oraz OFE po zmarłym ojcu w kwocie PLN”. Dzięki Państwu dowiedzieliśmy się o takiej możliwości a ta kwota uratowała sytuację rodziny. RODZINA. Chodzi oto pani dziekan że napisaliśmy już historię o śmierci pani byłego męża i wszystko wskazuję na renty rodzinnej nie może jednakżeprzekraczać kwoty alimentów wypłacanych w chwili śmierci jej byłego męża po skorygowaniu zgodnie z art. 41g warunków survivor's pension may not howeverexceed the amount of maintenance paid at the time of her former husband's death the amount having been adjusted in accordance with Article 41g of the Conditions of Hawthorne zostaje zgwałcona /i pobita na śmierć /przez swojego byłego męża /Josepha Hawthorne is brutally raped and beaten to death by her ex-husband Joseph Doucett. Wyniki: 248197, Czas: Warto sprawdzić czy bliski, który zmarł był klientem instytucji finansowych. A zwłaszcza członkiem otwartego funduszu emerytalnego. W tych podmiotach oszczędza znacząca grupa pracujących. W sumie liczba klientów OFE, według danych ZUS, to 15,5 mln. Znacząca grupa tych osób zgromadziła już duże oszczędności w OFE. Na rachunku w funduszu znajduje się przeciętnie ok. 20 tys. zł. W niektórych przypadkach ta kwota jest nawet ponad czterokrotnie wyższa. Te pieniądze podlegają dziedziczeniu, pod warunkiem, że zmarły klient OFE nie zakończył kariery zawodowej i nie zaczął już pobierać świadczenia. Zgodnie z prawem pieniądze w OFE podlegają dziedziczeniu tylko w okresie ich gromadzenia w tych instytucjach. Jak sprawdzić czy zmarły był klientem OFE Fundusz emerytalny nie dysponuje wiedzą czy jego klientów umarł. A zatem nie może samodzielnie zdecydować, że uposażonym lub spadkobiercom należą się pieniądze. Trzeba więc poinformować fundusz o tym, że bliski umarł. Co jednak w sytuacji gdy nie wiadomo czy bliski był klientem OFE, a jeśli tak, to którego? Według ekspertów w sytuacji gdy stan majątku zmarłego nie jest dokładnie znany najszybciej i najprościej jest odszukać korespondencję z podmiotami finansowymi, wydruki z rachunków, umowy itp. OFE mają obowiązek przynajmniej raz w roku wysłać korespondencję do klientów i warto na nią zwrócić uwagę. Co jednak zrobić, gdy takiej korespondencji brakuje? — Jeżeli ktoś zadzwoni do ING OFE z zapytaniem, czy dana osoba była naszym klientem, to takiej informacji udzielimy. Nie podamy szczegółów typu, kto jest uposażonym lub ile środków jest zgromadzonych na rachunku, natomiast sam fakty członkostwa w ING OFE bez problemu wyjaśnimy — mówi Joanna Tołwińska, ekspert z ING Życie. Można także OFE zapytać listownie, wysyłając list, fax lub e-mail. Należy jednak zwykle podać nie tylko imię i nazwisko, ale np. także PESEL osoby zmarłej. Trudnym zadaniem jest jednak dzwonienie po kolei do wszystkich OFE, żeby dowiedzieć się, czy zmarły nie był czasem członkiem jakiegoś z nich. Dlatego najprościej jest udać się do ZUS. — Aby sprawdzić czy dana zmarła osoba była członkiem wybranego otwartego funduszu emerytalnego, można zgłosić zapytanie do oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwego ze względu na miejsce zamieszkania zmarłej osoby. Zgłosić należy się z oryginałem odpisu aktu zgonu oraz własnym dokumentem tożsamości. W przypadku wątpliwości, czy problemu z potwierdzeniem członkostwa można takie zapytanie zgłosić do centrali ZUS w Warszawie — mówi Mariusz Zagajewski, dyrektor Departamentu Indywidualnych Ubezpieczeń na Życie i Emerytalnych w grupie Generali. Ważny akt zgonu Kiedy już wiadomo, do którego OFE należał zmarły klient należy zgłosić się do PTE zarządzającego OFE, którego zmarły był członkiem i przedstawić oryginał (lub poświadczoną kopię) aktu zgonu. Jak mówią eksperci Amplico PTE, jeżeli zmarły członek wskazał imiennie osoby uprawnione do otrzymania środków po jego śmierci, wówczas zostaną one poinformowane o tym fakcie. Jeżeli zmarły członek nie wskazał osób uprawnionych do wypłaty środków po jego śmierci, wówczas osoba zgłaszająca zgon zostanie poinformowana o konieczności przeprowadzenia postępowania spadkowego i ustalenia tą drogą listy osób uprawionych lub przedstawienia aktu poświadczenia dziedziczenia (na podstawie testamentu zmarłego) — Jeśli chodzi o spadkobierców sytuacja jest trudniejsza ponieważ Fundusz nie posiada ich danych. Osoby te same powinny zgłosić się po środki — mówi Katarzyna Rak-Fabisiak, dyrektor Biura Zarządzania Relacjami z Klientem PTE PZU. Po zgłoszeniu zgonu fundusz przesyła listę niezbędnych dokumentów do wypłaty do osób uprawnionych. Lista ta uzależniona jest od tego czy w okresie uczestnictwa w OFE środki podlegały wspólności majątkowej, znaczenie ma także to czy zmarły wskazał beneficjentów/uposażonych w umowie czy też nie. Jak podkreślają eksperci Pekao PTE, ze względu na to, że każda tego typu sprawa wymaga indywidualnego rozpatrzenia (trzeba określić czy członek OFE zmarł w trakcie trwania małżeństwa, czy też rozwodu, jak uregulowana była wspólność majątkowa między małżonkami) spadkobiercy/osoby wskazane informowani są indywidualnie odnośnie wymaganych dokumentów, jakie należy dostarczyć do PTE, aby środki mogły być im wypłacone. Celem otrzymania pieniędzy, wraz z wnioskiem o wypłatę potrzebne będą takie dokumenty jak: — Potrzebne jest jeszcze złożenie dyspozycji o sposobie przekazania środków (formularz udostępniany przez fundusz) — tłumaczy Hubert Kostrzyński z Aegon PTE. Po otrzymaniu przez fundusz kompletu dokumentów środki są wypłacane w gotówce dla beneficjentów / spadkobierców oraz w formie wypłaty transferowej na rachunek w OFE dla środków objętych wspólnością majątkową. Proces wypłaty środków odbywa się dla każdego uprawnionego indywidualnie, nie wcześniej niż przed upływem miesiąca, lecz nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dostarczenia wymaganych dokumentów. Z subkonta ZUS też dziedziczymy Warto pamiętać także o tym, że dziedziczeniu podlegają składki trafiające na nowe subkonto w ZUS. Od maja 2011 r. każdy członek OFE ma swoje subkonto w ZUS. Pieniądze, które były dotychczas przekazywane wyłącznie do OFE, od maja są też częściowo przekazywane na to subkonto. W przypadku śmierci członka OFE, ZUS zobowiązany jest do wypłaty środków zgromadzonych na subkoncie w ten sam sposób, w jaki wypłaty dokonało OFE (czyli tym samym osobom i w takim samym udziale procentowy w wypłacie). — O zrealizowanych wypłatach OFE każdorazowo informuje ZUS i ZUS na podstawie tych informacji powinien dokonać wypłat z subkonta. Warto jednak pamiętać żeby, w przypadku, gdy członek OFE zmarł po 1 maja 2011, dopilnować, czy nie powinna zostać dokonana jakaś wypłata z subkonta posiadanego przez zmarłego w ZUS — mówi Joanna Tołwińska. — Aktualizacja danych – rzecz, która na co dzień wydaje się nam mało istotna – jest niezwykle ważna. Zmieniając swoje dane osobowe musimy je zaktualizować nie tylko u pracodawcy czy w banku. Zmiana danych w OFE jest równie ważna. Dzięki aktualnym danym możemy odszukać spadkobierców lub właściwych uposażonych i przekazać im zgromadzone środki, po śmierci członka funduszu. Niestety – jeśli posiadamy nieaktualne dane – jest to niezwykle trudne lub niemożliwe — mówi Katarzyna Golińska z Nordea PTE. Inną przyczyną, dla której środki nie są wypłacane może być także nie powiadomienie funduszu o zgonie jego członka. Zaledwie cześć uposażonych lub spadkobierców ma świadomość, że po śmierci członka funduszu mogą otrzymać zgromadzone przez niego środki. W trakcie trwania członkostwa w funduszu w każdym, dowolnym momencie klient może zmienić wcześniej wskazane osoby uposażone, bądź ustalić uposażonych po raz pierwszy. W tym celu należy wypełnić odpowiednie formularze. Są dostępne na stronach internetowych OFE. — Wskazując osoby uposażone należy podać ich imiona i nazwiska, daty urodzenia oraz adres zamieszkania. Należy również podać ich procentowy udział w świadczeniu pamiętając o tym, że udziały wszystkich uposażonych muszą sumować się do 100 proc. Jeżeli udział nie będzie wskazany, wówczas, w razie wypłaty, środki będą dzielone równo między wszystkich, wskazanych uposażonych. Dyspozycja może być złożona na formularzu OFE bądź może być dokumentem sporządzonym przez członka OFE (należy pamiętać, żeby podać swoje dane i koniecznie podpisać się pod dyspozycją) — mówi Joanna Tołwińska, ekspert z ING Życie. W różnych funduszach procent klientów, którzy wskazali uposażonych wygląda różnie. I tak np. w PKO BP Bankowym OFE 20 proc., a w Pekao OFE 41,7 proc. członków wyznaczyło osoby wskazane na wypadek śmierci. W funduszach Aviva, ING czy Amplico jest to więcej, bo ok. 60-70 proc. Według Amplico, z każdym rokiem przybywa zgłoszeń śmierci członków. Nie wynika to z większej umieralności, a tylko z podnoszenia się poziomu świadomości społeczeństwa, że środki gromadzone w OFE są dziedziczone i należy się po nie zwracać. Od 2010 r. OFE dostają także pliki z ZUS dotyczące zgonów. Zmiany w prawie, które weszły w życie w maju 2011 r. nie przewidują żadnych zmian w procedurach w zakresie wskazywania osób na wypadek śmierci. W dalszym ciągu, aby wskazać takie osoby trzeba będzie przesłać do PTE pisemną dyspozycję. W przypadku śmierci klienta OFE uprawnionymi do wypłaty są: I przypadek stan cywilny zmarłego klienta OFE (kawaler/panna), gdy została wskazana osoba uposażona II przypadek stan cywilny zmarłego klienta OFE (kawaler/panna), gdy nie została wskazana osoba uposażona III przypadek stan cywilny zmarłego klienta OFE (żonaty/mężatka), gdy została wskazana osoba uposażona IV przypadek stan cywilny zmarłego klienta OFE (żonaty/mężatka), gdy nie została wskazana osoba uposażona V przypadek stan cywilny zmarłego klienta OFE (rozwód), gdy została wskazana osoba uposażona Źródło: Pocztylion-Arka PTE Przepisy prawne Regulacje dotyczące podziału środków w razie śmierci członka funduszu emerytalnego znajdują się w 13. rozdziale ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Art. 131 normuje wypłatę środków dla współmałżonka zmarłego, art. 132 dla uposażonych. Środki, które nie podlegają wypłacie współmałżonkowi lub uposażonym wchodzą w skład spadku. Art. 131. 1. Jeżeli w chwili śmierci członek otwartego funduszu pozostawał w związku małżeńskim, fundusz dokonuje wypłaty transferowej połowy środków zgromadzonych na rachunku zmarłego na rachunek małżonka zmarłego w otwartym funduszu, w zakresie, w jakim środki te stanowiły przedmiot małżeńskiej wspólności majątkowej. 2. Wypłata transferowa jest dokonywana w terminie, o którym mowa w art. 122, nie wcześniej jednak niż w terminie 1 miesiąca, po przedstawieniu przez małżonka zmarłego odpisu aktu zgonu, odpisu aktu małżeństwa oraz pisemnego oświadczenia stwierdzającego, czy do chwili śmierci członka funduszu nie zaszły żadne zmiany w stosunku do treści oświadczenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1, lub zawiadomienia, o którym mowa w art. 83 ust. 2, a jeżeli zmiany te miały miejsce - także dowodu tych zmian. 3. Jeżeli małżonek zmarłego członka funduszu nie posiada rachunku w otwartym funduszu, stosuje się odpowiednio przepisy art. 128. 4. Jeżeli zmarły nie dopełnił obowiązku określonego w art. 83 ust. 1 zdanie drugie lub w ust. 2, jego małżonek powinien potwierdzić na piśmie, że do chwili śmierci członka funduszu nie zmienił się stan stosunków majątkowych między małżonkami ustalony stosownie do art. 83 ust. 3, a w przypadku zmiany tego stanu - przedstawić odpowiednie dowody tej zmiany. 5. Otwarty fundusz nie ponosi odpowiedzialności za skutki niedopełnienia lub nienależytego dopełnienia obowiązku określonego w ust. 2 lub 3. Art. 132. 1. Środki zgromadzone na rachunku zmarłego członka otwartego funduszu emerytalnego, które nie zostaną wykorzystane zgodnie z art. 131, przekazywane są osobom wskazanym przez zmarłego, zgodnie z art. 82 ust. 1 lub 1a, a w przypadku ich braku wchodzą w skład spadku. 2. (uchylony). 3. Otwarty fundusz dokonuje wypłaty środków należnych osobie wskazanej przez zmarłego w terminie 3 miesięcy, nie wcześniej jednak niż w terminie 1 miesiąca, od dnia przedstawienia funduszowi urzędowego dokumentu stwierdzającego tożsamość osoby uprawnionej, z tym że wypłata środków przypadających małżonkowi zmarłego może być przekazana na jego żądanie na rachunek w otwartym funduszu. W tym ostatnim przypadku do wypłaty transferowej środków przypadających małżonkowi zmarłego stosuje się odpowiednio art. 128. 4. Wypłata dokonywana bezpośrednio na rzecz osoby wskazanej przez zmarłego następuje w formie wypłaty jednorazowej lub w formie wypłaty w ratach płatnych przez okres nie dłuższy niż 2 lata, zgodnie z pisemną dyspozycją osoby uprawnionej. 4a. Przepisy ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio do spadkobierców, którzy dodatkowo obowiązani są przedłożyć funduszowi prawomocne stwierdzenie nabycia spadku. 5. Zasady wypłaty w ratach określa statut otwartego funduszu. Art. 132a. 1. W razie śmierci członka otwartego funduszu, który osiągnął wiek emerytalny i do dnia śmierci nie ustalono wysokości emerytury - kwotę środków zgromadzonych na rachunku zmarłego pomniejsza się o kwoty niezrealizowanych świadczeń, o których mowa w art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. 2. Po dokonaniu zwrotu niewykorzystanych środków przeznaczonych na wypłatę niezrealizowanych świadczeń otwarty fundusz dokonuje wypłaty tych środków zgodnie z art. 131 i 132.

pzu śmierć byłego męża