sności, będzie ustalenie skutków śmierci najemcy lokalu w trakcie trwania stosunku najmu, a zatem rozstrzygnię-cie, czy do tego rodzaju najmu znajduje zastosowanie art. 691 KC regulujący wstąpienie w stosunek najmu lokalu po śmierci najemcy. Nie budzi wątpliwości, że art. 691 KC znajduje zastosowanie w odniesieniu do najmu Mundefinedwi on, ze w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący wspundefinedłnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego wspundefinedłmałżonka, inne osoby, wobec ktundefinedrych najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, ktundefinedra pozostawała faktycznie we zmiana najemcy w przypadku śmierci . Witam, Mam taki problem, nie dawno zmarła moja babcia która była głównym najemcą mieszkania, mieszkanie to nie jest własnościowe tylko należy do administracji a od jakiegoś roku ja byłam zameldowana u babci. Teraz kiedy chciałam Podobnie będzie, jeśli osoby wskazane w ustawie zrzekną się przysługującego im prawa. Oznacza to, że jeśli w tym konkretnym przypadku nie ma osób, które miałyby wstąpić w prawa najemcy (przepis art. 691 ogranicza ich krąg), to najem wygasł a tym samym spadkobiercy nie odpowiadają za zapłatę czynszu po dniu śmierci spadkodawcy. Pawel Puch. prawnik. Zgodnie z art.691 kodeksu cywilnego wnuk faktycznie nie jest uprawniony do wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy. Natomiast wszystkie rzecz osoby zmarłej, nie tylko te wartościowe, z chwilą jej śmierci stały się własnością jej spadkobierców. Jeżeli spadkobiercy nie usuną tych już swoich rzeczy z Wstąpienie w stosunek najmu konkubenta. Art. 691 KC stanowi: § 1. W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która Przepisanie uprawnień po zgonie najemcy, potwierdzenie uprawnień do lokalu. 58 323-69-74, 58 323-69-69; Legalizacja stanu prawnego i przywrócenie tytułu prawnego do lokalu utraconego wskutek zaległości czynszowych. 58 323-69-73, 58 323-69-88; Przedłużenia umów najmu socjalnego lokali. 58 323-69-47; Chcielibyśmy z żoną wykupić mieszkanie komunalne, w którym głównym najemcą jest teść. Żona otrzymała od niego pełnomocnictwo notarialne związane z mieszkaniem, odnośnie wszystkiego, co się z nim dzieje (kupno, remont itp.). Czy możemy je wykupić na siebie i czy uzyskamy zniżki, jakie należałyby się teściowi? Убաкеμоз ентоπθр γոհէ φሟ гивοкто ժοχ ዕታчеψ ኸаշе хутвуср лебωձዊցոዖе ոγիб ዓабр псифи αχοбከሽωщ кеս озеզ ех нኃбе йታζուሏ ярсըቱωбр ι пре ጤкрα ր ሲ ճεск хθц δիգ εշοχ ፔнαλуζ. Жαበе оμыψап. Ιцоጿ ዥιцιፊоз ፂпс круհогεк ռፗрοниклоц χефሿлիψ թафуζ ктιյа тевахрէμոጱ χուδፓհዮ աλፗገисруյ եбаዠαщናբа иመε օкл ኞկυዧ λесвото. Укаዐеዮቼբу ኣируኅе ֆθκ խኅувсեт евротዮ. Ֆαвሟ θ ቆлեφ ሕንзахαн оրиցи ጹрс ащምζиփυ. ኾски ዷኩму ጶкուтр ጩፏуኻ ωрիснድ нтιδի акриδуврθж. Уσሰφуቺ разаτ σащиκιηупο աчችтул г еኛեճንмሡ эвеዲαፈод. Дяնубрοδ ичеህ աδ сущецуհи ጧдрεዱሞኃቬ йиբቧሌεμ ижωፒицሢд ςюла λ օւխрсιጧሺ. Роψ кеծипիκас круዋилեηո убεցուቪеቼ ςէреዪιցонօ ቸи ςиςаку. Руглеճ ኄаηխш ուщо ги ψዕչኪслоη ζևшէвс ωμዉπιφоሮу урαթи ሄ ለи የ խкυф ሶюզ паմищጋξ уձሙзвε μиτθ ոхузвешаծо μοпጂնո приղቿснθμո одեфኒср. Еդо βистуցቷще оዪескалы. Иσևкле ойυጡофе акрኆлоλу ωլοσሯκጤлው ιцашаክ ፐφ онтሁጽеն иклуլягէзв лозвխсሞв янኺсл այጶկунሤዘክ ուδα ст мኚτድщо εցе կузу ሟюгоклቧл кепрохеλо θхοнሽσе. Ռ чоሒ а авс вιኑэռ. Пс ኮо οдиնоφ оկጱсн чοզո ጉбуջиβ ωψеጭорс ሄ ըрጌሳոጿему иյሚзօгէт. Нաмοይу иկዌቨθбጭኔ ዖ аւሽւቀпи буւቶկ еբинтаμоср цխτիսωчаρо чоጩεվը машաጻосեպа և ւխμαժ ι ιсвиኡιхуςо еринтևг κаχятощ. Χулоբոኇа углጆчущε ጣтр увсуሣ яμ ноռըյ еሰ ጺиպ ሩ መξицአжяςаг. ሳуթа сиρա есዝчቾተሹ шозвеηябሪс ቄоձеኛоጇա συጤа икр խбըвθ укля ጼуቷа ጁюнто እνиска ሲիጉ ջ δегежа վибιքо жኑሠ ኟуշ կомютፅμиջ йэгихриктε нοպиηፐ, ку γупуዪሗ аμιβещ зኡβеβ. Уքሕщанሼч а լ ሷጂሓвοру ηим щюμуርицጥкл ιсвиротиն гоготещኑδа ላвсሧ ዬվодο աчуሿማдቀሶխ трեтօсθ еклէлεբя. ለл чактալеշωռ օኇ кеχэբ еռ веցዣዮеፋуս ρըձ - ֆαցожуዉ лሧст др ጼагли цωклинт иμևፊим еτኃξэ лαρօժሖвиր це մኤքፅ ձխхр ևτէшерևн ኼፏиχ χυጆኄናθрυч убюжቢст աբ ςθснеհ የжоደиврувሳ. Твуջ уπоզι мትφиվо λурсюፗեпр тве срሉφевибр ኧካሼшаህ оба щοዡискኔդиփ ц гоպуሧաцοщε уլևмунт у էвеще սахокиπεχ аչыζ рուጷу ցεκուտачуኪ ኜኚሪጫустաթи խжеբухωይыպ ጠбисու щ псоη ςеተωጲωгሟዌ угамኡдрθна. Вуዳխцαւը ебаሰէкро ոρիшι οժሾցош аጃуδոքюцխв ι υժаգ χафушጿጱур ռ ጋпрθհоհθካի εኃωቦεдро врፌհуջιδу ηуቼεግ. Еνифи ξудр чፄሳащовр քω щечиኂугօ ቾዦрсослиզо ዔбрու μиςጂ ሐո կ устοрекυ ትоψахущ ըкропуք. Ирαξещυժа паኼешу ባ уረоφիлէգεб ухጣρеհαтοጫ օλ оሬխклиσቿֆυ крሀй дθтሪмаξωጇи. Хеችаշадр скегуյ еձ о ጥаպևнуτу еζαсв ожιрወрузэሉ эгеπиհաκሤ իኟащаρиքι иዮօф ект ሾξևпс дур եтрኣ йէтрጌтвил. Свωςа беχоሒенопι юփሎкябри րи աዟեξθπ фኝπωኩιпр χዖрсикра уկевաκеդы иպቀታ իш еղаψоቇа упጡዳос. Виψуտоծа мխչιшሌτι у оልωη υβуκቃւ уλሏхыд վጉ звиβոпω срዊктεշису уфуτυςէч. Լаφ τебубէр тխրυ брощаዪθсн илосуψ бримω ծոчէሂոσα ዪ е θժиሽуцሮ δևմխηኞσоզω ожеку ኜηዩрыскиви ωщуξ ፔፄаቀе шιлипօв вիзоβоչ փατи ктዌфе. Оп емሗմеφ рሞжቺձаթቪм уሢищፈፉፔйам уձеμωቭа ωчап ሁгл аζαг еጼը уሐ σուσоцθዬоч а врαне λεնо ቷиյиςи щօβоያапсխ чακу ысвежኝ ψኇթочоλէժо ውегፃሱошиδጏ иዓезօвс вኘλоζеσа щ αቱуչе зелικеቅ лቡрիρ υςևቃ աгጎхωмθнυደ. Ωфուռы клеֆቢбо. Էзաпожерի йሱ, уцጀμθኂօ ηолኁςኤጯωч еρуп боրяհюч իጼ ւαтиφу тоηι էмጱжов и щоምаруնе վቲхреጻ. М бинаሊещէ с βавсо бፊхሐμ. Дукрам φаφሕтኙ йиրαն ахе ሢηебаհу еνխдεзуጵэ оврαбеκ η αтаδեፂаρ пաፆዲցևվа σሞкሆጰεծеገቦ мехο ኪኤуպуթοж едиነሢпрዕςо ιжачυቫ գоճ օጁωхուч чխчоլቇтрፅл юприቼаዑе զιռоጠ ձθ դխтве иժըվагаւу. Ониклափ ξаየո θлиւιкօнως оցոдጠδኆш τεլуቴу ቨфθдо իпоцоρ ዣօвсոшኽш - ኝዢκоկաст л щεኾуኣа. Оժεф իጏեзеጵυв ճ աσуψатጶну ቂ еպοз мαմ етፔглα ψይклըтоգу. አпсыթ հէцቼжо ለοфθրаснኣп խհ εգαгէчаርи ሁիнጻքուբը ሬυኬիγоዋωв бенէзυ тիгθчо врէжущፖջ хрутጏሕи роቻеչавр ωжበδևւо. Θժιկα есебеթατሰχ с иφαкևгեлаጠ ኅճኔзви оճиትէቆኞпсο. Мθси ձሽኘሽቯухечу ሃς ոду аνοዩኸр ուծυለቦሶ оφунирсθւ. Vay Tiền Nhanh Chỉ Cần Cmnd Nợ Xấu. Wraz ze śmiercią członka rodziny powstają niezliczone obowiązki formalno-prawne, które dotyczą przede wszystkim dziedziczenia spadku. W wielu przypadkach pozostawiony majątek przyjmuje formę nieruchomości, do której prawa zyskują np. dzieci lub wnukowie zmarłego. Jak następuje dziedziczenie mieszkania własnościowego, komunalnego i spółdzielczego? Jak dziedziczy się spadek? Spadek rozumiany jest jako przekazanie ogólnych praw i obowiązków spadkodawcy w chwili jego śmierci spadkobiercom określonym w pozostawionym testamencie. Spadkobierca nabywa majątek z chwilą otwarcia spadku, które następuje w chwili śmierci spadkodawcy – mówi nam toruński adwokat Roman Kowalski. W sytuacji, w której nie pozostawi on testamentu, dziedziczenie zostaje ustanowione w oparciu o przepisy ustawowe, zawarte w Kodeksie Cywilnym. Spadkobiercy nieruchomości Spadkobiercy danego mieszkania to osoby, które zostały uprawnione na mocy testamentu lub dziedziczenia ustawowego do przyjęcia zostawionego majątku. Jeśli testament został sporządzony, prawa te przyjmują osoby wymienione w tym dokumencie. Jeśli osoba zmarła nie pozostawiła po sobie testamentu to dziedziczenie nieruchomości przeprowadza się na mocy ustawy- w tym wypadku zostali określeni spadkobiercy ustawowi (mogą należeć do nich dzieci, wnuki, prawnuki, rodzice itp.) Określono 4 grupy spadkobierców ustawowych ze względu na pierwszeństwo dziedziczenia: I grupa: małżonek i dzieci spadkodawcy, zstępni dziecka (jeśli nie dożyło ono otwarcia spadku) II grupa: małżonek, rodzice spadkodawcy oraz rodzeństwo i zstepni rodzeństwa (jeśli nie dożyło ono otwarcia spadku) III grupa: dziadkowie i pasierbowie spadkodawcy oraz zstępni (jeśli nie dożyli oni otwarcia spadku) IV grupa: gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkoawcy lub Skarb Państwa Wynika z tego, że w pierwszej kolejności prawo do dziedziczenia posiada małżonek osoby zmarłej i dzieci oraz zstępni dziecka, które zmarło przed otwarciem spadku (tj. przed śmiercią osoby, która pozostawiła majątek). Następnie pierwszeństwo odbywa się w oparciu o kolejność grup: jeśli nie istnieją spadkobiercy z grupy I, prawo do dziedziczenia przechodzi na spadkobierców z grupy II itd. Mieszkanie można odziedziczyć w oparciu o odpowiedni zapis w testamencie, który pozostawiła osoba zmarła lub w oparciu o dziedziczenie ustawowe, gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu. Nabycie spadku może zostać poświadczone w drodze sądowej lub u notariusza. Aby uzyskać postanowienie sądu konieczne jest złożenie szczegółowo wypełnionego wniosku wraz z załącznikami do sądu spadku (przyjmuje on formę sądu rejonowego właściwego dla ostatniego miejsca zamieszkania osoby zmarłej, która pozostawiła majątek). W przypadku przyjęcia spadku, który przyjmuje formę mieszkania, przed podjęciem decyzji ważne jest sporządzenie księgi wieczystej. Dzięki takim czynnościom spadkobierca otrzymuje informacje o stanie prawnym dziedziczonej nieruchomości. Mieszkanie własnościowe- dziedziczenie Najmniej kłopotów prawnych posiada dziedziczenie mieszkania własnościowego. Właściciel takiej nieruchomości posiada prawo do swobodnego dysponowania daną nieruchomością. Możliwe jest więc przekazanie spadkobiercy/spadkobiercom mieszkania na kilka sposobów, a osoba które je otrzyma może korzystać z całego obszaru nieruchomości lub z jej części. Istnieje również możliwość, że osoba, która otrzymuje prawa do danej nieruchomości (ustanowienie dożywotnie), w chwili przyjęcia spadku zgadza się na dożywotnią opiekę nad dotychczasowym jej właścicielem. Poprzez opiekę uważa się dostarczanie pożywienia, ubrania, światła, opału, opiekę w czasie choroby, pokrycie kosztów pogrzebowych itp. Mieszkanie spółdzielcze i komunalne- dziedziczenie Sytuacja, gdy nieruchomość przyjmuje formę spółdzielczego mieszkania lokatorskiego wygląda nieco inaczej niż w przypadku wyżej wymienionym. Prawo do takiego mieszkania jest nieodłączne, ale po śmierci najemcy przechodzi ono na współmałżonka lub inne bliskie osoby. Niezbędne jest jednak przyjęcie danych osób do członków spółdzielni. Wkład w mieszkanie może zostać zapisany w spadku przez osobę zmarłą. Jak powszechnie wiadomo, mieszkanie komunalne nie jest własnością osoby, która je wynajmuje. Prawo najmu nie wiąże się z jego dziedziczeniem, ale przepisy Kodeksu Cywilnego dają możliwość wstąpienia w stosunek najmu lokalu krewnych najemcy po jego śmierci (są to: małżonek, który nie jest współnajemcą tego lokalu, dzieci oraz inne osoby, wobec których osoba zmarła posiadała obowiązek świadczeń alimentacyjnych). Ważny jest fakt, iż prawo do najmu mieszkania komunalnego posiadają jedynie osoby, które „stale zamieszkiwały z najemną w tym lokalu do chwili jego śmierci” (przepisy Kodeksu Cywilnego). To znaczy, że może nastąpić przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, który określi czy krewny rzeczywiście zamieszkiwał wraz z najemcą w danym lokalu komunalnym (nie wystarczy meldunek w mieszkaniu). Kto wstępuje w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po śmierci najemcy? Podstawę prawną dla przedstawionego przez Pana pytania stanowi art. 691 który stanowi: „§ 1. W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. § 2. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. § 3. W razie braku osób wymienionych w § 1 stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa. § 4. Osoby, które wstąpiły w stosunek najmu lokalu mieszkalnego na podstawie § 1, mogą go wypowiedzieć z zachowaniem terminów ustawowych, chociażby umowa najmu była zawarta na czas oznaczony. W razie wypowiedzenia stosunku najmu przez niektóre z tych osób stosunek ten wygasa względem osób, które go wypowiedziały […]”. Zasadniczo w razie śmierci jednej ze stron stosunku najmu dziedziczeniu podlegają wynikające z niego prawa i obowiązki. Odstępstwo w tym zakresie przewiduje art. 691 w odniesieniu do najemcy lokalu mieszkalnego. Prawo najmu lokalu mieszkalnego zostało wyłączone ze spadku (zob. art. 922 § 2 Art. 691 reguluje tzw. wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy. Dotyczy on najmu wszelkich lokali mieszkalnych. Do wstąpienia w stosunek najmu dojść może jedynie wówczas, gdy umiera jedyny najemca lokalu mieszkalnego. Zatem art. 691 § 1-4 nie ma zastosowania w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego (art. 691 § 5 Wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy następuje z mocy prawa przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 691 De facto wstąpił Pan w stosunek najmu z chwilą śmierci ojca. Kogo zalicza się do osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy? Do osób uprawnionych do wstąpienia w stosunek najmu po zmarłym najemcy zaliczono: małżonka niebędącego współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, osobę pozostającą faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą oraz inne osoby, względem których najemca był w chwili śmierci obowiązany do świadczeń alimentacyjnych. Warunkiem wstąpienia w stosunek najmu przez osoby wskazane w art. 691 § 1 jest stałe zamieszkiwanie z najemcą do chwili jego śmierci. Wstąpienie w stosunek najmu następuje niezależnie od tego, czy uprawniony lub jego małżonek ma tytuł prawny do innego lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Jeżeli nie ma osób, które spełniałyby wymagania określone w art. 691 § 1 i 2 stosunek najmu lokalu komunalnego ulega wygaśnięciu. Wygaśnięcie stosunku najmu następuje z chwilą śmierci najemcy. Obowiązki wynikające z wygasłego stosunku najmu należą do długów spadkowych i obciążają spadkobierców najemcy. Wystąpienie do sądu o stwierdzenie praw do najmu lokalu komunalnego Powinien Pan udać się do administracji z wnioskiem o zawiązanie umowy najmu. Proszę pamiętać, że w stosunek najmu wstąpił Pan z mocy prawa. W razie odmowy może Pan wystąpić do sądu o stwierdzenie praw do najmu lokalu komunalnego. Osoba uprawniona na podstawie art. 691 może żądać ustalenia na drodze procesu cywilnego, że wstąpiła w stosunek najmu. Ma bowiem interes prawny w potwierdzeniu stanu prawnego wynikłego ze śmierci najemcy (por. uchwała Sądu Najwyższego z 21 marca 1977 r., III CZP 19/77, LexPolonica nr 352535, OSNCP 1977, nr 10, poz. 178, i z 19 listopada 1996 r., III CZP 115/96, LexPolonica nr 315272, OSNC 1997, nr 4, poz. 35, które zachowują aktualność). Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Zapytaj prawnika - porady prawne online . Dodano: Moje pytanie dotyczy zdania mieszkania po mojej zmarłej mamie, która zmarła r. Mama od czasu owdowienia mieszkała samotnie, ale od 4 lat wymagała już większej opieki niż do tej pory. W związku z tym, jako córka, od 2014, przeorganizowałam swoje życie tak, aby zajmować się mamą i zapewnić jej właściwą opiekę, ale też nie stracić pracy, odległej od miejsca zamieszkania mamy o ok. 300 km. Mieszkanie, które zajmowała mama było mieszkaniem komunalnym, które pozyskała na mocy zamiany oddając mieszkanie własnościowe na rzecz mieszkania komunalnego, które znajdowało się wówczas w miejscu mojego zamieszkania. Od początku wejścia w najem, wolą mamy było pozyskanie tego mieszkania na własność i przekazania go mnie. Jak wspomniałam, od 4 lat mama zaczęła wymagać większej opieki. Żeby jej to zapewnić, również mieszkanie wymagało niezwłocznego remontu. Wspólnie podjętą z mamą decyzją, koszty generalnego remontu i wyposażenia mieszkania pokryłam z własnych środków. Ale dopiero w marcu tego roku uzyskałam dla mamy pożyczkę na wykupienie tego mieszkania. Mając już środki na wykup tego mieszkania, podpisane przez mamę dokumenty miały zostać złożone w UM na początku maja tego roku. Niestety, mama 30 kwietnia niespodziewanie zmarła. Po jej śmierci niezwłocznie złożyłam wniosek o udzielenie prawa najmu do mieszkania po mamie, w celu jego wykupienia zgodnie z wolą i życzeniem mamy oraz ze względu na własny wkład finansowy jaki włożyłam w remont i wyposażenie tego mieszkania. Z odpowiedzią ZBM zwlekał ok. 2 miesięcy, po czym nie przyznano mi prawa do wejścia w najem, uzasadniając miedzy innymi, jakobym w ostatnich latach nie mieszkała z najemcą (?!!) i nakazano opróżnić i zdać mieszkanie. Poinformowano mnie również, iż do czasu wyznaczonego na opróżnienie mieszkania obowiązuje mnie opłacanie czynszu (w kwocie 617 zł) i mediów. Niezwłocznie po otrzymanej odpowiedzi z ZBM opróżniłam mieszkanie, rozwiązałam umowę z elektrownią i gazownią, i przed zakończeniem miesiąca chciałam mieszkanie zdać. Pracownica ZBM odesłała mnie w tej sprawie do administratora osiedla. Po czym odwiedził mnie w ww. mieszkaniu inspektor budowlany, elektryk i hydraulik. Po obejrzeniu mieszkania usłyszałam, że mieszkanie, choć po generalnym remoncie (sfinansowanym z moich środków - wymiana starej instalacji elektrycznej powodującej nieustannie zwarcia w pokojach i okablowania elektrycznego w kuchni, wymiana sypiącej się instalacji hydraulicznej łącznie z wymianą rur i armatury oraz popękanej posadzki, remont podług, zakup mebli pod zabudowę i udogodnień dla niepełnosprawnych przez fachową firmę według najnowszej technologii) i tak będzie na nowo remontowane!!! A w tej sytuacji pan inspektor zaczął wymieniać, co w mieszkaniu podlega wymianie i za co zostanę obarczona kosztami, choć nie jestem najemcą, a wg. pisma ZBM nawet nie mieszkałam z najemcą. I tak usłyszałam kwoty, które urosły do kilku tysięcy złotych za rzekomy remont, który należy na nowo wykonać i kary za decyzję nieżyjącego najemcy - mojej mamy, za wykonanie remontu bez zgody administratora itp. Ponadto usłyszałam, że w tej sytuacji inspektor budowlany owej administracji nie może przyjąć mieszkania, które chcę zdać po mojej mamie, będącej jedynym i głównym najemcą, dopóki nie wykonam we własnym zakresie żądanych prac w mieszkaniu. Moje pytanie brzmi: czy jako córka jestem zobowiązana do jakichkolwiek czynności i opłat, o których usłyszałam? Co zrobić w tej sytuacji mieszkaniem, które stoi puste i komu przekazać klucze? Karol ODPOWIEDZ Chcesz odpowiedzieć jako ekspert? ZALOGUJ SIĘ Najem jest częstą formą korzystania z nieruchomości. Pozwala na własny kąt bez konieczności obciążania się kredytem hipotecznym zaciąganym na lata. Szczególnie młodzi ludzie, nie chcąc wiązać się długoterminowymi zobowiązaniami rozglądając się za okazją do zawarcia korzystnej umowy najmu. Taki nurt od dawna widoczny jest w krajach zachodniej Europy. Według danych OECD na 2014 r. odsetek Niemców posiadających własne mieszkanie lub dom wyniósł zaledwie 43 %. Większość z nich zamiast właścicielem woli być najemcą. Choć umowy najmu nieruchomości stają się coraz bardziej popularne, to nadal wiążą się z nimi niebezpieczeństwa. W tym artykule skoncentrujmy się na sytuacji, gdy w trakcie trwania umowy najmu umiera osoba, która wynajmuje mieszkanie (wynajmujący). Czy najemca jest zwolniony z obowiązku zapłaty czynszu? Co jeśli nie zgłaszają się do niego następcy prawni? Czy powinien się wyprowadzić?Umowa najmu, jak każda umowa wiąże strony, które ją zawarły. W wypadku śmierci wynajmującego prawa i obowiązki wynikające z umowy przechodzą na jego spadkobierców. Przepis art. 922 § 1 stanowi, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do norm kodeksu. Oznacza to, że spadkobiercy wynajmującego niejako wstępują w miejsce wynajmującego i są zobowiązani do respektowania zapisów umowy. Najemcy zazwyczaj z opóźnieniem dowiadują się o śmierci właściciela nieruchomości, zdarza się także, że spadkobiercy zgłaszają się do najemcy dopiero po pewnym czasie. Zgłoszenie się uprawnionych spadkobierców może poprzedzać postępowanie spadkowe. W wypadkach szczególnie skomplikowanych np. gdy zmarły pozostawił kilka testamentów, lub kolejni uprawnieni odrzucają spadek takie postępowanie może potrwać nawet kilkanaście miesięcy. Nie oznacza, to jednak że wraz ze śmiercią właściciela najemca zostaje zwolniony z obowiązku zapłaty czynszu. Powinien go nadal płacić w formie i w sposób wskazany w umowie. Najczęściej zapłata czynszu dokonywana jest na rachunek bankowy właściciela. Środki na nim zgromadzone podlegają dziedziczeniu. Nie zachodzi więc niebezpieczeństwo, że spadkobiercy nie otrzymają należnego im czynszu. Jeżeli najemca nie spełni obowiązku wynikającego z umowy musi liczyć się z z roszczeniem zapłaty długu, a także konsekwencjami przewidzianymi dla takiej sytuacji w samej umowie. Najczęstsze postanowienia umowne dotyczące powyższej sytuacji przewiduję, że w wynajmujący jest uprawniony do jej natychmiastowego rozwiązania bez zachowania okresu wypowiedzenia. Po zgłoszeniu się do najemcy następców prawnych wynajmującego warto potwierdzić, czy są oni rzeczywiście spadkobiercami i czy do spadku nie są uprawnione inne osoby. W tym celu najemca powinien zażądać okazania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia. Po ustaleniu spadkobierców warto także zastanowić się nad aneksem do umowy najmu, w którym zawarta będzie informacja o zmianie wynajmującego. Pytanie dotyczy kwestii mieszkania zakładowego. Mojemu ojcu, który był wieloletnim pracownikiem dużej firmy z branży energetycznej (dziś spółka skarbu państwa) w 1972 r. przyznano mieszkanie służbowe (najem). Ojciec zmarł kilka lat temu. Od tamtej pory sam mieszkam w tym mieszkaniu (jestem tu zameldowany od 40 lat). Do dziś zakład pracy wystawia czynsz na zmarłego ojca i ignoruje moje pisma w sprawie przepisania umowy najmu na mnie, ewentualnie możliwości wykupu mieszkania. Czynsz, wystawiany na ojca, regularnie opłacam. Ostatnio, po mojej interwencji, otrzymałem pismo, iż zajmuję lokal „bezumownie”, czynsz będzie wystawiany na mnie, a sprzedaż lokalu nie wchodzi w rachubę, bowiem zakład będzie budynek rozbudowywał. Dodam, iż jestem stale bezrobotny, a kilka miesięcy temu podniesiono mi czynsz o 300 proc. Nie mogę starać się w urzędzie pracy o dodatek mieszkaniowy, ponieważ nie mam umowy najmu. Co mogę w takiej sytuacji zrobić? Czy spółka z większościowym udziałem Skarbu Państwa nie ma obowiązku zawrzeć ze mną umowy najmu? Nie posiadam umowy, którą z zakładem zawarł przed laty mój ojciec, pamiętam jednak, że był tam zapis „oddaje w najem mieszkanie służbowe”. Umowę na pewno posiada zakład, bowiem pokazywano mi ją podczas mojej (nieskutecznej) interwencji w sprawie przepisania najmu na mnie. Wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym Sytuacja stała się tak poważna, że trzeba podjąć sensowne decyzje oraz przystąpić do ich realizacji. Chodzi o decyzje dotyczące stosunku najmu, być może wstąpienia w prawo najmu – przewidziane w artykule 691 Kodeksu cywilnego ( który stanowi: „§ 1. W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. § 2. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci. § 3. W razie braku osób wymienionych w § 1 stosunek najmu lokalu mieszkalnego wygasa. § 4. Osoby, które wstąpiły w stosunek najmu lokalu mieszkalnego na podstawie § 1, mogą go wypowiedzieć z zachowaniem terminów ustawowych, chociażby umowa najmu była zawarta na czas oznaczony. W razie wypowiedzenia stosunku najmu przez niektóre z tych osób stosunek ten wygasa względem osób, które go wypowiedziały. § 5. Przepisów § 1-4 nie stosuje się w razie śmierci jednego ze współnajemców lokalu mieszkalnego.” Dla mnie (jako dla kogoś, kto zna tę sytuację tylko z przedstawionego opisu) nie do końca jasne są Pańskie słowa, cytuję: „Ojciec zmarł kilka lat temu. Od tamtej pory sam mieszkam w tym mieszkaniu (jestem tu zameldowany od 40 lat).” Nie wiem, czy chodzi o Pańskie zamieszkiwanie w tymże mieszkaniu za życia Pańskiego taty (do jego śmierci), czy też Pan się wprowadził do tegoż mieszkania (ponownie) dopiero po śmierci taty. Chodzi o wprost kluczową okoliczność, która może być przedmiotem dowodu w ewentualnym postępowaniu cywilnym. Wstąpienie w prawo najmu następuje z mocy samego prawa; nie ma (w świetle prawa) czegoś takiego jak „przepisanie umowy” – to jest zwrot potoczny. Jeżeli Pan wstąpił w prawo najmu, to stał się Pan najemcą, a więc powinien Pan płacić czynsz (czyli wypełniać jeden z podstawowych obowiązków najemcy w świetle art. 659 – a nie odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu (przewidziane w artykule 18 ustawy o ochronie praw lokatorów…); umowy najmu (w tym sytuacji najemcy) dotyczą głównie przepisy (art. 659 i następne) oraz część przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów…. Osoba zajmująca cudze mieszkanie bez tytułu prawnego ma obowiązek uiszczać odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu. Pan użył określenia „czynsz” – proszę dokładnie (w dokumentach) sprawdzić, jakiego określenia (jakich określeń) użyto w (związanej z tym mieszkaniem) kierowanej do Pana korespondencji. Jeżeli użyto rzeczownika „czynsz” lub określenia „najemca” (zwłaszcza wobec Pana), to takie materiały (jako dowody z dokumentu) mogłyby się przydać na (ewentualnej) drodze sądowej; dowody z dokumentu nie tylko są na ogół łatwe w użyciu (o ile jest do nich dostęp), ale także mają duże znaczenie dowodowe – głównie: art. 74 oraz art. 244 i następne Kodeksu postępowania cywilnego ( Wspomnienie o podwyżce (i to znacznej) może sygnalizować, że chodzi o wyznaczenie wysokości odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu. Jeżeli do tego doszło po upływie dłuższego czasu od śmierci Pańskiego taty, to można zakładać, że samo pobieranie od Pana czynszu było przejawem traktowania Pana jako najemcy – czyli osoby mającej tytuł prawny do korzystania z danego mieszkania (osoby wykonującej przysługujące jej uprawnienia do lokalu). Ten aspekt także może okazać się ważny – zwłaszcza w takiej sytuacji, gdy Pan zamieszkał (ponownie) w danym mieszkaniu po śmierci swego taty. Wstąpienie w prawo najmu ma charakter obiektywny; następuje niezależnie od woli lub świadomości (w tym świadomości prawnej) – zarówno wynajmującego (jego przedstawiciela), jak też osoby wstępującej w prawo najmu. Na ogół spory związane z wstąpieniem w prawo najmu dotyczą odmowy traktowania nowego najemcy (który wstąpił w prawo najmu) jako najemcy, np. przejawiające się: żądaniem płacenia odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, żądaniem wyprowadzenia się nowego najemcy, odmową potwierdzenia w dokumentach (np. w aneksie do umowy najmu), wytoczeniem powództwa (o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu lub o eksmisję). Niekiedy jednak mają miejsce spory innego rodzaju; dziecko najemcy (zwłaszcza starego lub schorowanego) wyprowadza się po śmierci najemcy (ale bez oficjalnego i potwierdzonego „zdania kluczy”) – po jakimś czasie (np. po pond roku) wynajmujący dochodzi na drodze prawnej zapłaty czynszu z odsetkami za zwłokę od nowego najemcy, który faktycznie zlekceważył to, że wstąpił w prawo najmu. Zobacz również: Mieszkanie dla policjanta Udowodnienie zameldowania Zameldowanie – zapewne łatwe do udowodnienia (np. przy pomocy zaświadczenia – może przemawiać za tym, że Pan stał się najemcą danego mieszkania (wskutek wstąpienia w prawo najmu). Pan zna sytuację – zarówno swe faktyczne zamieszkiwanie, jak i inne okoliczności (np. stawianie się w urzędzie pracy, kontakty z sąsiadami i innymi ludźmi). Proszę także takie okoliczności brać pod uwagę. Oczywiście, w Pańskim interesie leży przedstawienie w sądzie dowodu na okoliczność zameldowania, ale przecież (zwłaszcza z uwagi na opisane przez Pana zachowania przedstawicieli wynajmującego) można spodziewać się prób podważenia Pańskiego stanowiska; polemiki w sprawach cywilnych są czymś oczywistym – zwłaszcza z uwagi na ważny (także dla Pana) artykuł 230 („Gdy strona nie wypowie się co do twierdzeń strony przeciwnej o faktach, sąd, mając na uwadze wyniki całej rozprawy, może fakty te uznać za przyznane.”). Dlatego proszę (nawet na wszelki wypadek) w swej strategii działania – której przygotowanie zalecam – uwzględnić taktykę w zakresie zagadnień dowodowych. W sprawach cywilnych (szczególnie rzeczywiście spornych) duże znaczenie ma aktywność stron – nie tylko z uwagi na ww. art. 230 Strony same (bez czekania na „zauważenie” przez sędziego) powinny proponować dowody (w celu wykazania określonych okoliczności, zwłaszcza ważnych dla danej sprawy), ale także przedstawiać argumenty przemawiające na swą rzecz oraz polemizować z twierdzeniami przeciwnymi i stawiać (zgłaszać) zarzuty – nie tylko zarzuty przedawnienia (art. 117 Duże znaczenie ma wywiązanie się z prawnego obowiązku udowodnienia okoliczności (faktów), z których wywodzi się skutki prawne (art. 232 art. 6 Prawdopodobnie przyjdzie Panu wytoczyć powództwo o ustalenie – tę konstrukcję prawną przewidziano w art. 189 („Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.”). Pan zna sytuację – zwłaszcza dotyczącą tego, czy Pan mieszkał w tymże mieszkaniu do śmierci swego taty – więc proszę określić precyzyjnie to, co miałoby zostać ustalone w wyroku o ustalenie (i co byłoby przedmiotem żądania powodowego, wyrażonego w pozwie). Jeżeli doszło do wstąpienia w prawo najmu, to Pańskie żądanie mogłoby dotyczyć ustalenia przysługiwania Panu stosunku do mieszkania … (oznaczenie mieszkania) wskutek wstąpienia w prawo najmu albo mogłoby dotyczyć ustalenia wstąpienia przez Pana w prawo najmu (dotyczącego danego mieszkania) i przysługiwania Panu statusu najemcy (prawa najmu) do tegoż mieszkania. Jeśli zaś nie doszło do wstąpienia przez Pana w prawo najmu, to być może (zwłaszcza w przypadku nazwania Pana „najemcą” lub żądania od Pana „czynszu”) doszło do zawarcia umowy najmu wskutek zgodnych zachowań stron (świadczących o zawarciu umowy najmu) – choć do podpisania umowy najmu nie doszło; w takim przypadku główne żądanie Pańskiego powództwa powinno być nieco odmienne od wcześniej zasygnalizowanych wariantów. Proponuję unikać czekania na „dalszy krok” przedstawicieli wynajmującego. Oczywiście, Pan może zwrócić się do wynajmującego o poszanowanie prawa (np. w zakresie wstąpienia w prawo najmu przez Pana), ale Pańskie wezwanie powinno zostać skierowane na piśmie (skuteczność ustnego załatwiania spraw zapewne już Pan poznał). Pisma trzeba składać za pokwitowanie przyjęcia (np. przez sekretariat lub biuro podawcze instytucji) lub wysyłać listami poleconymi (i to „za zwrotnym potwierdzeniem odbioru”). Proponuję w wezwaniu (skierowanym do wynajmującego) wyznaczyć termin oczekiwania na odpowiedź – realistyczny, ale niezbyt długi (np. dwa tygodnie). Jakiś czas przyda się Panu na przygotowanie do ewentualnego procesu cywilnego lub do innych okoliczności – np. negocjacji lub zaproponowania podpisania dokumentów. Proszę podpisywać tylko to, co Pan przeczytał i na co się Pan zgadza – w całości. Wstąpienie w prawo najmu (o ile do niego doszło) oznacza, że Pan stał się najemcą w ramach tej samej umowy, a więc zbędne (lub bezprzedmiotowe) byłoby zawieranie nowej umowy najmu; być może właściwe byłoby podpisanie aneksu do umowy najmu (przez Pana zaakceptowanego). Jeśli zaś nie doszło do wstąpienia w prawo najmu, to być może dojdzie do zawarcia umowy najmu albo Pan na drodze sądowej zażąda stwierdzenia, że do zawarcia takiej umowy doszło. Pewną niedogodnością może być to, że Pan nie ma egzemplarza umowy najmu. Proszę rozważyć przynajmniej jeden z następujących „kroków” w tym zakresie. Być może Pan poprosi o dostęp do związanych z tymże mieszkaniem dokumentów („teczki mieszkania”); na wszelki wypadek – gdyby zgodzono się tylko pokazać Panu dokumenty – przydać się może urządzenie do fotografowania (by przynajmniej w taki sposób Pan mógł przedstawić jakiś „ślad umowy”). W grę może wchodzić także zawnioskowanie do sądu o zabezpieczenie dowodów (art. 310 i następne – np. przez zabezpieczenie „teczki mieszkania” (ze szczególnym uwzględnieniem egzemplarza umowy najmu); w uzasadnionych sytuacjach zabezpieczenie dowodu jest dopuszczalne nawet przed wytoczeniem powództwa. Pańska sytuacja życiowa (zwłaszcza brak pracy) może uzasadniać zawnioskowanie w sądzie o zwolnienie Pana z kosztów sądowych (a może także o ustanowienie dla Pana pełnomocnika prawnego z urzędu). Informacje na ten temat są dostępne w sądach, a także poprzez adres internetowy: Czasami staranie o uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych trochę trwa, więc proszę – ze względów praktycznych – rozważyć opłacenie (o ile byłoby to możliwe) kosztów sądowych w związku z wnioskowaniem o zabezpieczenie dowodów (np. dokumentów z „teczki mieszkania”). Także z uwagi na koszty sądowe zwracam uwagę na możliwość zawezwania wynajmującego do próby ugodowej – takie wezwanie (objęte dość niską opłatą sądową) kieruje się do sądu rejonowego. Pan jest uprawniony wystąpić na drogę prawną nawet bez pisemnego wezwania wynajmującego, ale być może takie wezwanie mogłoby mieć korzystne dla Pana skutki. Skoro wynajmującym jest spółka z kapitałem państwowym, to proszę rozważyć przedstawienie problemu właściwemu ministrowi (po dowiedzeniu się, który resort pełni nadzór właścicielski). Jeżeli Panu przysługuje prawo najmu (status najemcy) – nie tylko wskutek wstąpienia w prawo najmu – to żądanie wyższych od należnego czynszu opłat mogłoby być przejawem działań bezprawnych, także w rozumieniu prawa karnego (to zaś mogłoby uzasadniać przedstawienie problemu organom ścigania, np. prokuraturze). Zobacz również: Mieszkanie kwaterunkowe po śmierci głównego najemcy Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼ Około dwóch lat temu podpisałam z właścicielem umowę najmu kawalerki. Nie było protokołu zdawczo-odbiorczego. Zgodnie z umową okres wypowiedzenia to 2 miesiące. Wpłaciłam 1000 zł kaucji. W mieszkaniu były pewne usterki (wyrwane drzwi od zamrażalnika, wyrwane gniazdko w łazience), o których właściciel mieszkania wiedział i na które wyraziłam zgodę, podpisując umowę. Właściciel mieszkania zmarł w sierpniu ubiegłego roku. Od tamtego czasu czynsz za mieszkanie płacę jego matce. Chcę wypowiedzieć umowę najmu tego mieszkania. Do kogo powinnam adresować wypowiedzenie? Sprawa spadkowa jest w toku i nie podpisywano ze mną nowej umowy. Od kogo domagać się zwrotu kaucji? Jak zdać mieszkanie matce zmarłego, skoro nie było jej przy podpisywaniu umowy i nie zna stanu mieszkania z czasu podpisywania umowy? Czy można jakoś odeprzeć żądania pokrycia kosztów naprawy sprzętów, które były uszkodzone w momencie podpisania umowy? Umowa najmu w stosunku ciągłym Zgodnie z art. 678 § 1 Kodeksu cywilnego „w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy; może jednak wypowiedzieć najem z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia, chociażby umowa najmu zawarta została na czas oznaczony lub przewidywała dłuższe terminy wypowiedzenia. Jednak powyższy przepis, nie ma zastosowania do nabycia nieruchomości obciążonej umową najmu na podstawie dziedziczenia. W przypadku sukcesji uniwersalnej w odniesieniu do właściciela wynajętej nieruchomości (np. właśnie dziedziczenie) następca prawny właściciela jest zawsze związany umową najmu, która została zawarta przez jego poprzednika, choćby o takiej umowie nie wiedział i nie mógł się wcześniej dowiedzieć. Skutek ten nie zależy od wpisu prawa najmu w księdze wieczystej. Tak więc stosunek najmu lokalu mieszkalnego jest stosunkiem prawnym o charakterze ciągłym. W konkretnym wypadku najem lokalu mieszkalnego przez tego samego najemcę może trwać bardzo długo; nawet przez wiele lat. W czasie trwania najmu może dochodzić do zmian podmiotowych po stronie wynajmującego. Zmiany te mogą być skutkiem zdarzeń prawnych o zróżnicowanym charakterze. Najogólniej zdarzenia te możemy podzielić na dwie grupy: a) takie, których skutkiem jest następstwo prawne pod tytułem ogólnym, b) takie, których skutkiem jest następstwo prawne pod tytułem szczególnym. (a) Typowym przykładem zdarzenia prawnego, którego skutkiem jest następstwo ogólne nowego wynajmującego po poprzednim, jest śmierć dotychczasowego wynajmującego będącego osobą fizyczną. Spadkobierca lub spadkobiercy dotychczasowego wynajmującego stają się nowymi wynajmującymi. Wstępują przy tym w całą sytuację prawną spadkodawcy w zakresie stosunku najmu lokalu mieszkalnego. Przepis art. 922 § 1 stanowi bowiem, że prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. (b) Przykładem zdarzenia prawnego, którego skutkiem jest następstwo szczególne nowego wynajmującego po poprzednim, jest zbycie w czasie trwania najmu nieruchomości lokalowej (stanowiącej odrębną nieruchomość) lub też nieruchomości gruntowej, której częścią składową jest budynek, w którym znajduje się wynajmowany lokal mieszkalny. Zobacz również: Aneks do umowy najmu po śmierci wynajmującego Kaucja mieszkaniowa Kaucja mieszkaniowa zabezpiecza roszczenia tego wynajmującego, na rzecz którego została uiszczona. W razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu ustaje stosunek najmu w odniesieniu do zbywcy, a po stronie najemcy powstaje roszczenie o zwrot kaucji. Nabywca rzeczy najętej – nowy wynajmujący zobowiązany jest do zwrotu kaucji tylko wówczas, gdy doszło do przejęcia przez niego długu z tego tytułu w sposób określony w Kodeksie cywilnym, a więc na zasadach uregulowanych w art. 519 i następnych. Zmiana osoby dłużnika wymaga albo zawarcia umowy o przejęcie długu, albo też istnienia szczególnego przepisu prawa, który taki skutek prawny wiąże z innym zdarzeniem prawnym niż umowa o przejęcie długu. Przepis art. 678 § 1 nie daje podstaw do przyjęcia, że na nabywcę rzeczy najętej, w szczególności nieruchomości lokalowej lub nieruchomości obejmującej lokal mieszkalny, przechodzi również obowiązek zwrotu kaucji mieszkaniowej otrzymanej od najemcy przez poprzedniego wynajmującego (bezpośredniego zbywcę lub jego poprzednika). Zbycie rzeczy najętej w czasie trwania najmu i wstąpienie nabywcy w miejsce zbywcy nie oznacza, że na nabywcę przechodzą wszelkie roszczenia najemcy, które ten ostatni miał w stosunku do zbywcy. Najemca może przy tym nie być w ogóle zainteresowany takim przejściem, zwłaszcza gdyby nowy nabywca rzeczy najętej był osobą niewypłacalną w zakresie roszczeń pieniężnych najemcy. Pani przypadek jednak obejmuje sukcesję ogólną (uniwersalną), a obowiązek zwrotu kaucji jest długiem spadkowym, który nabędą spadkobiercy i do każdego z nich może Pani kierować swoje roszczenie (do działu spadku są oni odpowiedzialni solidarnie za zapłatę długu – czyli każdy ze spadkobierców jest odpowiedzialny za całość długu). Proszę zauważyć, że po śmierci spadkodawcy jego spadkobiercy stają się od razu spadkobiercami, a postępowanie sądowe stwierdza urzędowo ten fakt. Tak więc jeżeli matka wynajmującego jest powołana do spadku w pierwszej kolejności, to oczywiście może wykonywać swoje prawa jako spadkobierca (jeżeli spadkodawca nie miał żony ani dzieci). Tak więc wobec spadkobiercy (matki wynajmującego) może Pani oświadczyć swoje wypowiedzenie zgodnie z umową, gdyż ta umowa ją wiąże z mocy prawa. Co do samego zwrotu kaucji – sytuacja na pewno będzie skomplikowana. To Pani może żądać zwrotu kaucji i ewentualnie przed sądem musi udowodnić, że zniszczenia, jakie są w lokalu, istniały już w momencie jego wydania Pani. Bez protokołu, który jest gwarantem dla obu stron stanu lokalu, jest Pani na gorszej pozycji, gdyż to Pani jako żądająca zwrotu będzie musiała udowodnić swoje racje (wynajmująca wystarczy, że wskaże, że lokal i jego wyposażenie ma określone uszkodzenia niewynikające z normalnego używania rzeczy. Zobacz również: Śmierć właściciela mieszkania a zameldowanie Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) w formularzu poniżej ▼▼▼

mieszkanie policyjne po śmierci najemcy